پژوهش های تربیتی

بررسی اثربخشی آموزش برنامه فرزندپروری آدلری بر سبک‌های فرزندپروری مادران و ‌علاقه‌اجتماعی کودکان (7 تا 12 سال) با اختلال نارسایی‌ توجه-‌بیش‌فعالی

منیژه کاوه

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش برنامه فرزندپروری آدلری (فرزندپروری دموکراتیک یا انضباط مثبت) بر سبک های فرزندپروری مادران و علاقه اجتماعی فرزندان با اختلال نارسایی توجه - بیش فعالی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و روش آن نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش تمامی مادران و کودکان 7 تا 12 سال با تشخیص اختلال بیش فعالی - نقص توجه مدارس ابتدایی ناحیه سه آموزش وپرورش شهر کرج در سال 1400-1401 بود. نمونه پژوهش شامل 42 نفر از مادران داری فرزند با اختلال بیش فعالی -نقص توجه بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و در دو گروه 21 نفره آزمایش و کنترل به صورت تصادفی جایگزین شدند. پرسش نامه تشخیص اختلال نارسایی توجه - بیش فعالی (2013)، مقیاس علاقه اجتماعی کودکان (علیزاده و همکاران، 2015) و پرسشنامه شیوه های فرزندپروری رابینسون و همکاران (2000) به ترتیب برای سنجش نارسایی توجه - بیش فعالی، علاقه اجتماعی و شیوه فرزندپروری مورد استفاده قرار گرفتند. مادران گروه آزمایش به مدت 11 جلسه 90 دقیقه ای و کودکان یک جلسه 75 دقیقه ای تحت آموزش برنامه فرزندپروری آدلری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که این برنامه بر سبک فرزندپروری دمکراتیک (مقتدر یا مثبت) والدین تأثیر معناداری دارد (01/0>P، 454/5F=) و آن را افزایش داده است. اما بر سبک خودکامه و سهل گیر بی تأثیر بوده است. همچنین یافته ها نشانگر این است که برنامه بر مؤلفه مسئولیت پذیری و انجام تکالیف یا وظایف (از مؤلفه های علاقه اجتماعی) (0۵/0> , P 946/3F=) تأثیر دارد، اما در مؤلفه های ارتباط با مردم و همدلی، جرأت و اطمینان، احساس برابری در مقابل کهتری - برتری (از مؤلفه های علاقه اجتماعی) تغییر معناداری گزارش نشده است. بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت با توجه به پیامدهای سازنده سبک تربیتی دموکراتیک برای اعضای خانواده، آموزش فرزندپروری آدلری می تواند یکی از گزینه های تکمیل درمان و آموزش کودکان با تشخیص بیش فعالی - نقص توجه باشد.

واکاوی عناصر برنامه درسی نوین زیست بوم انجمن معتادان گمنام(NA) و ماهیت آن *

مرجان کیان

پژوهش حاضر با هدف «واکاوی عناصر برنامه درسی نوین زیست بوم انجمن معتادان گمنام(NA) و ماهیت آن» آغاز شد. رویکرد این پژوهش، کیفی از نوع پدیدارنگاری بود. محیط و اطلاع رسان های پژوهش به ترتیب شامل کلیه گروه های انجمن معتادان گمنام استان خراسان رضوی و 14 نفر از راهنمایان آگاه و با تجربه ی گروه های NA به تفکیک شهرستان های استان بود. انتخاب اطلاع رسان ها از طریق روش گلوله برفی انجام شد و ابزار پژوهش مصاحبه های عمیق نیمه ساختار یافته بود. یافته های پژوهش دربرگیرنده 9 عنصر: 1-هدف شامل: الف)رساندن پیام و ب)آموزش سبک زندگی؛ 2-محتوا دربرگیرنده: الف)محتوای کتبی مبتنی بر تجارب جهانی و ب)محتوای شفاهی مبتنی بر تجارب اعضاء؛ 3-فعالیت های یادگیری شامل کارکرد قدم های دوازده گانه؛ 4-راهبرد های یاددهی و یادگیری شامل سه دسته: الف)بر مبنای ماهیت روش یاددهی-یادگیری، ب)براساس نحوه اجرا و پ)بر مبنای تعداد فراگیران؛ 5-فضا و مکان دارای ماهیت: الف)آزار و اذیت نداشتن برای دیگران و همسایگان، ب)شخصی نبودن مکان، پ)عدم وابستگی سازمانی و گروهی در انتخاب مکان، ت) اجاره دهی مستقل مکان بر مبنای سبد سنت هفتم و ث)عمومی و عام المنفعه بودن مکان؛ 6-زمان دارای ماهیت: الف)ثبت در اساسنامه گروه و ب)انعطاف براساس شرایط اعضاء؛ 7-گروه بندی اعضاء براساس: الف)جایگاه فرد در جلسات قدم، ب)ماهیت برگزاری و پ)سابقه عضویت؛ 8-مواد و منابع شامل چهار دسته: الف)ابزار های آموزشی، ب)چند رسانه ای ها، پ)وسایل پذیرایی و رفاهی و ت)منابع کتبی؛ 9-ارزشیابی در دو قالب: الف)تراز نامه شخصی و ب)ترازنامه گروهی، در برنامه درسی NA بود. نتایج پژوهش حاکی از یک برنامه درسی بین رشته ای تلفیقی در رشته های برنامه ریزی درسی و روانشناسی در زیست بوم انجمن معتادان گمنام بود که پیشنهاداتی کاربردی براساس اصول طراحی و تدوین برنامه های درسی برای بهبود و اصلاح آن ارائه شد.

پیش‌بینی اختلال وسواس فکری- عملی بر اساس کمال‌گرایی و مسئولیت‌پذیری افراطی در بین دانشجویان

گیتا مهردوست

هدف پژوهش حاضر پیش بینی اختلال وسواس فکری و عملی بر اساس کمال گرایی و مسئولیت پذیری افراطی در دانشجویان مبتلا به نشانه های اختلال وسواس فکری و عملی بود. روش پژوهش از حیث هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب در سال تحصیلی 1403-1402بود که تعداد 150 نفر با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه پادوا برای سنجش وسواس فکری – عملی(ساناویو، 1980)، پرسشنامه کمال گرایی هیل و همکاران(2004) و مقیاس مسئولیت پذیری روان شناختی کالیفرنیا(هریوسن گاف، 1975) گردآوری شدند. داده های پژوهش از طریق آزمون های کالموگرف – اسمیرنف و رگرسیون چند گانه در نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد اختلال وسواس فکری و عملی بر اساس کمال گرایی و مسئولیت پذیری افراطی در دانشجویان مبتلا به نشانه های اختلال وسواس فکری و عملی پیش بینی می گردد. بین اختلال وسواس فکری با کمال گرایی دانشجویان و بین اختلال وسواس فکری با مسئولیت پذیری دانشجویان مبتلا به این اختلال رابطه وجود داشت. با توجه به نتایج این پژوهش به نظر می رسد افراد با سازه های شناختی کمال گرایی و احساس مسیولیت پذیری افراطی که در معرض ابتلا به اختلال وسواس فکری – عملی قرار دارند درگیر آسیب زدن و نگرانی شدید هستند. لذا این پدیده ها بی شک در بوجود آمدن و سیر اختلال موثر هستند و تغییر این افکار –تصورات و نیز روش های کنترل فکر – سرزنش خود- قضاوت در پیشگیری ابتلاء به اختلال وسواس فکری عملی ضروری است.

رابطه پیوند با مدرسه با سرسختی تحصیلی با در نظر گرفتن نقش واسطه‌ای انعطاف‌پذیری شناختی و ساختار انگیزشی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه

رامین حبیبی کلیبر

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه پیوند با مدرسه با سرسختی تحصیلی با در نظر گرفتن نقش واسطه ای انعطاف پذیری شناختی و ساختار انگیزشی دانش آموزان دوره دوم متوسطه در سالتحصیلی1401-1400 بود. روش پژوهش حاضر از لحاظ هدفکاربردی، از نظر ماهیت از نوع توصیفی-همبستگی و از نظر روش از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری 2000 نفر از دانش آموزان سال دوم دوره دوم متوسطه شهر تبریز می باشند که 300 نفر بر اساس جدول مورگان با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه پیوند با مدرسه رضائی شریف، انعطاف پذیری شناختی مارتین و رابینز، سرسختی تحصیلی بنیشک و همکاران و ساختار انگیزشی کاکس و کلینگر استفاده شد. داده ها با استفاده از Smart-Pls-3 و SPSS 23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مسیر پیوند مدرسه با سرسختی تحصیلی (239/0=r، 299/3=t)، پیوند مدرسه با انعطاف پذیری شناختی (309/0=r، 684/5=t)، پیوند مدرسه با ساختار انگیزشی (279/0=r، 009/5=t)، انعطاف پذیری شناختی با سرسختی تحصیلی (229/0=r، 965/2=t) و ساختار انگیزشی با سرسختی تحصیلی (282/0=r، 133/5=t) معنی دار است (05/0>P). همچنین نتایج آزمون سوبل نشان می دهد که انعطاف پذیری شناختی در رابطه پیوند مدرسه با سرسختی تحصیلی نقش واسطه ای ایفا می کند (608/2=Z) و انعطاف پذیری شناختی می تواند 9/22 درصد رابطه بین پیوند مدرسه با سرسختی تحصیلی را واسطه کند. همچنین، ساختار انگیزشی قادر است نقش واسطه ای در رابطه بین پیوند با مدرسه با سرسختی تحصیلی ایفا کند (539/3=Z) و ساختار انگیزشی می تواند 8/24 درصد رابطه بین پیوند با مدرسه و سرسختی تحصیلی را واسطه کند.

الگوی روابط ساختاری درگیری تحصیلی در دانش آموزان بر اساس تاب‌آوری و باورهای ضمنی هوش با نقش میانجی خودناتوان سازی

مهدیه استبرقی

هدف از پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوی روابط ساختاری درگیری تحصیلی در دانش آموزان بر اساس تاب¬آوری و باورهای ضمنی هوش با نقش میانجی خودناتوان سازی در دانش¬آموزان دوره دوم متوسطه (پایه یازدهم و دوازدهم) شهر یزد در سال تحصیلی 1402-1401 انجام شد. روش پژوهش توصیفی- همبستگی بود. از جامعه آماری، تعداد 375 نفر(219 دختر و 156 پسر) به روش نمونه-گیری خوشه¬ای چند مرحله¬ای انتخاب شدند. داده¬ها با استفاده از پرسشنامه¬های خودناتوان سازی شوینگر و همکاران (ASHS)، درگیری تحصیلی ریو (AES)، نظریه¬های ضمنی هوش عبدالفاتح و یتس (ITIS) و تاب آوری کونور و دیویدسون (CD-RISC) گردآوری شد. تحلیل داده¬های جمع¬آوری شده با نرم¬افزارهای SPSS 25 و AMOS 24 انجام شد نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد تاب¬آوری (51/0=β)، باورهای ذاتی هوش(21/0=β) و باورهای افزایشی هوش(36/0=β) بر درگیری تحصیلی تأثیر مستقیم، مثبت و معناداری داشته است. همچنین نتایج نشان داد خودناتوان سازی در رابطه بین تاب¬آوری و درگیری تحصیلی و همچنین در رابطه بین باورهای ذاتی هوش و درگیری تحصیلی نقش میانجی داشته است. با توجه به نتایج، به طور کلی روانشناسان و مشاوران می¬توانند با آموزش تاب¬آوری، تغییر باورهای ضمنی هوش و استفاده از راهکارهایی به منظور کاهش خودناتوان¬سازی در دانش¬آموزان، گامی در جهت افزایش درگیری تحصیلی یادگیرندگان بردارند.

تدوین مدل علّی الگو‌های ارتباطی و کمال گرایی بر اضطراب امتحان با نقش میانجی سبک‌های یادگیری

مختار عارفی

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی تدوین مدل علی الگو های ارتباطی و کمال گرایی بر اضطراب امتحان با نقش می انجی سبک های یادگیری در میان دانش آموزان انجام شد.
روش ها: روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1402- 1401 (6578 نفر) بود که تعداد 338 نفر با استفاده از شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب گردید. ابزار پژوهش شامل پرسش نامه های الگو های ارتباطی خانواده کوئرنر و فیتنر پاتریک (1990)، کمال گرایی نجاریان و همکاران (1378)، اضطراب امتحان ابوالقاسمی و همکاران (1375) و سبک های یادگیری کلب (2005) بود. تحلیل داده ها با استفاده از روش همبستگی پیرسون، مدلسازی ساختاری و الگوریتم حداقل مربعات جزئی (PLS) و نرم افزار (SPSS) انجام شد و در سطح معناداری 05/0 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: یافته ها نشان داد الگو های ارتباطی خانواده اثر مثبت و معنادار (001/0p<؛ 310/0β=) و کمال گرایی اثر منفی و معنادار (001/0p<؛ 257/0- β=) بر سبک یادگیری دارند. همچنین الگو های ارتباطی خانواده بر اضطراب امتحان (001/0p<؛ 198/0- β=)، کمال گرایی بر اضطراب امتحان (001/0p<؛ 682/0β=) و سبک یادگیری بر اضطراب امتحان (001/0p<؛ 229/0- β=) اثر منفی و معناداری دارد. همچنین، نتایج نشان داد که اثر غیرمستقیم متغیر الگو های ارتباطی خانواده بر اضطراب امتحان به واسطۀ سبک یادگیری برابر با (001/0p<؛ 211/0β=) و اثر غیر مستقیم کمال گرایی بر اضطراب امتحان به واسطۀ سبک یادگیری برابر با (001/0p<؛ 215/0β=) بود.
نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش می توان گفت که الگو های ارتباطی، کمال گرایی و سبک های یادگیری نقش کلیدی در پیش بینی اضطراب امتحان دانش آموزان دارند و توجه بیشتر مراکز مشاوره و روان درمانی به این متغیر ها در پیش بینی اضطراب امتحان دانش آموزان ضروری بنظر می رسد.

الگو ساختاری رابطه تفکر انتقادی با هویت دینی در نقش واسطه‌ای هوش معنوی

منصوره حاج حسینی

پژوهش حاضر با هدف بررسی برازش یک مدل ساختاری از هویت دینی بر پایه تفکر انتقادی با در نظر گرفتن نقش واسطه ای هوش معنوی انجام شد. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر دبیرستانی منطقه ۴ شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود. نمونه ای به حجم ۳۲۷ نفر با استفاده از روش نمونه گیری غیرتصادفی بر اساس ملاک های ورود و امکان دسترسی انتخاب شد. ابزارهای گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی ریکتس (CTDA)، پرسشنامه هویت دینی خوشاوی و مقیاس خودسنجی هوش معنوی کینگ (SISRI) بودند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری، از طریق نرم افزارهای SPSS و AMOS انجام شد. یافته ها نشان دادند که مدل پیشنهادی از برازش مناسبی با داده ها برخوردار است. تفکر انتقادی اثر مثبت و معناداری بر هوش معنوی دارد و هوش معنوی نیز هویت دینی را به صورت مثبت پیش بینی می کند. همچنین، نقش واسطه ای هوش معنوی در رابطه میان تفکر انتقادی و هویت دینی تأیید شد. این نتایج نشان می دهند که تقویت تفکر انتقادی و هوش معنوی می تواند زمینه ای مؤثر برای ارتقای هویت دینی در نوجوانان فراهم سازد.

رابطه مکانیزم های دفاعی و آسیب های روانی با مشکلات بین فردی:نقش واسطه ای کنترل عواطف

ولی اله رمضانی

هدف این پژوهش پیش بینی مشکلات بین فردی بر اساس مکانیزم های دفاعی و آسیب های روانی باتوجه به نقش میانجی کنترل عواطف بود. این پژوهش از نوع پژوهش های همبستگی است و در آن از مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران هستند که در سال تحصیلی 03-1402 مشغول به تحصیل بودند. تعداد نمونه 220 نفر بودند که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسش نامه های کنترل عواطف ویلیامز و همکاران، پرسش نامه مکانیزم های دفاعی آندرز و همکاران، پرسش نامه مشکلات بین فردی بارخام و همکاران و پرسش نامه نشانه های اختلالات روانی نجاریان و داوودی استفاده شد. داده ها با استفاده از روش همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که شاخص های مدل پیشنهادی از برازش قابل قبولی برخوردار هستند و همه مسیرها به جز مسیر مکانیزم روان آزرده به مشکلات بین فردی و کنترل عواطف و مکانیزم رشد یافته به کنترل عواطف مورد پذیرش قرار گرفتند. همچنین نقش میانجی کنترل عواطف برای اثرات غیر مستقیم آسیب روانی و مکانیزم رشد نایافته مورد تایید قرار گرفت. باتوجه به اینکه عواطف و احساسات انسانی نقش بسیار مهمی در رفتارها و ارتباطات انسانی دارند، نقش واسطه کنترل عواطف می تواند در فهم بهتر مکانیزم های دفاعی و آسیب های روانی در ارتباطات بین فردی کمک کند.

تحلیل افت انگیزه تحصیلی و پژوهشی در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی کشاورزی؛ نظریه تعامل عوامل چندگانه

یاسر محمدی

افت انگیزه تحصیلی و پژوهشی یکی از چالش های جدی در نظام های آموزشی، به ویژه در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی است. این پدیده نه تنها بر یادگیری و موفقیت تحصیلی دانشجویان تأثیر می گذارد، بلکه می تواند عواقب اجتماعی و اقتصادی گسترده ای نیز به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چرایی افت انگیزه تحصیلی و پژوهشی در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته کشاورزی، از رویکرد تئوری بنیادی استفاده کرده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند با 35 دانشجوی تحصیلات تکمیلی جمع آوری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که 64 کد مفهومی استخراج شده، در 19 مقوله و 6 طبقه اصلی دسته بندی شدند. عوامل زیرساختی، روانشناختی، آموزشی، اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی به عنوان ریشه های اصلی افت انگیزه شناسایی شدند که به طور علی با یکدیگر مرتبط بودند و عامل روانشناختی به عنوان طبقه محوری در نظر گرفته شد. عدم اطمینان از آینده شغلی و عدم رضایت از شرایط موجود، مهم ترین دلایل افت انگیزه در حیطه روانشناختی بودند. شناسایی و تحلیل استقرائی پدیده افت انگیزه تحصیلی-پژوهشی در نهایت منجر به ارائه نظریه تعامل عوامل چندگانه شد که نشان می دهد انگیزه تحصیلی و پژوهشی یک پدیده چندبعدی است و تحت تأثیر عوامل شش گانه ای قرار دارد که بصورت علی یکدیگر را تقویت می کنند. عناصر این نظریه در انتهای مقاله مورد تشریح و بحث قرار گرفته و می تواند راهنمای مناسبی برای سیاستگذران حوزه آموزش عالی در راستای ارائه واکنش مناسب نسبت به افت انگیزه تحصیلی و پژوهشی دانشجویان باشد. این تحقیق بر لزوم تعامل مؤثر بین آموزش عالی و بازار کار، حمایت مالی از دانشجویان و توجه به نیازهای آنان تأکید می کند.

رابطه‌ی شایستگی اجتماعی/هیجانی و کیفیت زندگی در مدرسه: نقش میانجی مشارکت تحصیلی

محمد عباسی

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطۀ بین شایستگی اجتماعی/هیجانی و کیفیت زندگی در مدرسه دانش آموزان با میانجی گری مشارکت تحصیلی در دانش آموزان دختر دوره ابتدایی شهر خرم آباد بود. پژوهش از لحاظ هدف جزء پژوهش های کاربردی و از لحاظ روش از نوع مطالعات همبستگی است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر را کلیه دانش آموزان دختر مقطع ابتدایی شهر خرم آباد در سال 403-1402 به تعداد 1900 نفر را شامل می شود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای تعداد 435 نفر از آن ها انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه شایستگی اجتماعی/هیجانی ( SECQ)، زو و جی (2012)، مشارکت تحصیلی ریو (2013) و کیفیت زندگی در مدرسه اندرسون و بورک (2000) جمع آوری شد. و با استفاده از روش معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که شایستگی اجتماعی/ هیجانی دارای نقش مستقیم و معناداری بر کیفیت زندگی در مدرسه دانش آموزان است (001/0p<). همچنین شایستگی اجتماعی/ هیجانی به طور غیر مستقیم از طریق مشارکت تحصیلی اثر معناداری بر کیفیت زندگی در مدرسه دانش آموزان دارد (001/0p<). بنابراین نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که مشارکت تحصیلی می توان نقش میانجی در رابطه بین شایستگی اجتماعی/هیجانی با کیفیت زندگی در مدرسه را داشته باشد.

نگاهی ژرف به مدارس: واکاوی حمایت سازمانی از منظر کارکنان

مرضیه متقی دستنائی

هدف پژوهش حاضر واکاوی حمایت سازمانی در نهادهای آموزشی می باشد، جامعه مورد مطالعه مدارس دوره ابتدایی، متوسطه اول و دوم دخترانه و پسرانه منطقه 15 شهر تهران می باشد. نمونه مورد مطالعه شامل 17 نفر کادر آموزشی و اجرایی مدارس( 11 معلم، 3 معاون و 3 مدیر) و 3 خبره در حوزه منابع انسانی ( کارشناس مسئول رفاه و تعاون اداره آموزش و پرورش منطقه 15، کارشناس امور بانوان و جوانان یکی از ادارات آموزش و پرورش و مدیر بخش توسعه منابع انسانی در یک شرکت خصوصی) می باشد.این پژوهش به روش کیفی و پدیدارشناسانه، به صورت مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام گرفت سپس داده ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی طبقه بندی شد. نتایج حاصل از کدگذاری و تحلیل داده ها نشان دهنده تفاوت عمده میزان حمایت سازمانی در سازمان آموزش و پرورش و سایر نهادهای دولتی می باشد. همچنین تحلیل نتایج حاکی از این است که بسیاری از معلمان تعریف دقیقی از مفهوم حمایت سازمانی ندارند و عمدتا این مقوله را شامل حمایت مالی می دانند و عوامل مالی و رفاهی را(معلمان مرد) و عوامل عاطفی و مالی را( معلمان خانم) تاثیرگذارترین عامل بر حمایت سازمانی و ادراک آن می دانند. همچنین بررسی داده ها بیانگر این است که جایگاه و مقام معلمان در جامعه در زمان گذشته بسیار بالاتر از حال حاضر بوده و معلمان از حمایت بیشتری توسط والدین دانش آموزان و جامعه برخوردار بودند و همه ی افراد حاضر در پژوهش به اتفاق خواستار افزایش حمایت مالی و قضایی بودند که در این راستا تغییرات اساسی در اسناد و قوانین بالادستی و آموزش حمایت سازمانی و مولفه های آن در دوره های ضمن خدمت به معلمان تا حد زیادی می تواند بر ایجاد سازمان و فرهنگی حامی در سازمان آموزش و پرورش تاثیرگذار باشد؛ چنین شرایطی می تواند در بهبود روحیه و انگیزه ی معلمان در مدارس تاثیر گذار بوده و جایگاه و منزلت از دست رفته معلمان را به آنان برگرداند.

ارزیابی عملکرد دانشگاه‌های غیرانتفاعی-غیردولتی شهر تهران بر اساس مدل تعالی سازمانی EFQM مطالعه موردی: دانشگاه غیردولتی-غیرانتفاعی خاتم

یوسف محب زادگان

هدف پژوهش حاضر ارزیابی عملکرد دانشگاه غیردولتی-غیرانتفاعی خاتم بر اساس مدل تعالی سازمانی EFQM بود. روش پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و از حیث روش گردآوری داد ه ها به صورت آمیخته)کمی- کیفی) بود، جامعه آماری بخش کمی این پژوهش را کلیه مدیران، اعضای هیات علمی، کارکنان، دانشجویان و جامعه ی محلی پیرامون دانشگاه خاتم تشکیل می دهند که بر اساس نمونه گیری تصادفی طبقه ای و برآورد جدول مورگان انتخاب شده اند و در بخش کیفی تعداد 9 نفر از صاحبنظران و افراد مجرب جهت انجام مصاحبه انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری در بخش کمی شامل سه پرسشنامه محقّق- ساخته و ابزار بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. برای تحلیل داده های کمی از شاخص های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، توزیع فراوانی و درصد توزیع فراوانی) و آمار استنباطی t تک نمونه ای، و منطق امتیازدهی EFQM استفاده شد و برای تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. یافته ها نشان داد براساس نتایج به دست آمده اولویت و اهمیت ابعاد بررسی شده در مورد معیارهای مدل تعالی سازمانی EFQM در دانشگاه خاتم به ترتیب: 1 .رهبری ۲ .خط مشی و استراتژی ۳ .شراکتها و منابع 4 .نتایج کارکنان 5 .نتایج کلیدی عملکرد ۶ .فرایندها 7 .کارکنان ۸ .نتایج مشتریان و ۹ .نتایج جامعه است. اطلاعات به دست آمده نشان می دهد از مجموع امتیاز مدل EFQM که1000 امتیاز می باشد در این تحقیق و برای دانشگاه خاتم 693 امتیاز به دست آمده است که امتیاز قابل توجهی است. در مجموع در بین معیارهای بررسی شده، معیار "رهبری" با میانگین 80/3 بالاترین نمره و معیار "نتایج جامعه" با میانگین 46/2 پایین ترین میانگین را در بین معیارهای بررسی شده دارد.