fa طراحی الگوی تاب‌آوری شناختی در صنعت هوانوردی(ابعاد، مقوله‌ها و مضامین) روانشناسی شناختی psychology of human behavior پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">هدف این پژوهش، تبیین و طراحی الگوی نظری &laquo;تاب‌آوری شناختی عملیاتی خلبانان&raquo; در صنعت هوانوردی نظامی است؛ مفهومی که به توانایی حفظ و بازتنظیم عملکردهای شناختی در مواجهه با فشارهای عملیاتی پرواز اشاره دارد. پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد اشتراس و کوربین (1998) انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از متخصصان علوم شناختی و خلبانان باسابقه عملیاتی (بیش از ۲۰۰۰ ساعت پرواز) و با استفاده از نمونه‌گیری نظری تا رسیدن به اشباع گردآوری شد. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که پدیده محوری پژوهش &laquo;تاب‌آوری شناختی عملیاتی خلبانان&raquo; است که به‌عنوان سازه‌ای پویا، چندبعدی و زمینه‌مند صورت‌بندی می‌شود. این سازه حاصل تعامل نظام‌مند سه بُعد اصلی است: بُعد فردی (مهارت‌های شناختی پایه و عالی، اجرایی، هیجانی و انگیزشی، ویژگی‌های شخصیتی، سلامت جسمانی و تجربه پروازی)، بُعد سازمانی (پشتیبانی تیمی و فرهنگ ایمنی) و بُعد خانوادگی (حمایت عاطفی و روانی خانواده). دستاورد اصلی پژوهش، ارائه چارچوبی نظری برای تبیین تاب‌آوری شناختی در سطح عملکرد عملیاتی خلبانان است که می‌تواند مبنای توسعه پژوهش‌های تجربی آینده قرار گیرد.</span></span></span>&nbsp; <span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The present study aimed to develop a theoretical model of operational cognitive resilience among military pilots in the aviation industry. Using a qualitative approach and Strauss and Corbin&rsquo;s (1998) grounded theory methodology, data were collected through semi-structured interviews with 15 experts in cognitive sciences and experienced military pilots with more than 2,000 hours of operational flight time. The participants were selected through theoretical sampling until theoretical saturation was achieved. Data analysis was conducted through open, axial, and selective coding. The findings led to the identification of operational cognitive resilience of pilots as the core phenomenon, conceptualized as a dynamic and multidimensional construct. This construct emerges from the systematic interaction of three main dimensions: the individual dimension (including basic and higher-order cognitive skills, executive, emotional, and motivational competencies, personality characteristics, physical health, and flight experience), the organizational dimension (team support and safety culture), and the family dimension (emotional and psychological family support). The main theoretical contribution of this study is the formulation of a context-specific framework for understanding and conceptualizing cognitive resilience at the operational level of pilot performance, which provides a foundation for future empirical research and intervention development in aviation safety. </span></span></span> تاب‌آوری شناختی عملیاتی, هوانوردی نظامی,نظریه داده‌ بنیاد, ایمنی پرواز Operational Cognitive Resilience, Military Pilots, Military Aviation, Grounded Theory, Flight Safety 0 0 http://jcp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2290-1&slc_lang=fa&sid=1 dariush malekpour داریوش مالک پور dariushmalekpor@ut.ac.ir 100319475328460010009 100319475328460010009 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Abolghasem Naderi ابوالقاسم نادری anaderi@ut.ac.ir 100319475328460010010 100319475328460010010 No University of Tehran دانشگاه تهران hassan mahjub حسن محجوب hassanmahjub@ut.ac.ir 100319475328460010011 100319475328460010011 No University of Tehran دانشگاه تهران Mitra Ezzati میترا عزتی ezati.m@ut.ac.ir 100319475328460010012 100319475328460010012 No University of Tehran دانشگاه تهران