محمد صیادی*1 
، حامد حیدریان2 ، سجاد رجبی3
، حامد حیدریان2 ، سجاد رجبی3
1- دانشگاه خوارزمی ، m.sayadi@khu.ac.ir
2- دانشگاه خوارزمی
3- دانشگاه امام صادق (ع)
2- دانشگاه خوارزمی
3- دانشگاه امام صادق (ع)
چکیده: (92 مشاهده)
گاز طبیعی بهعنوان مهمترین حامل انرژی در اقتصاد ایران، نقش حیاتی در تولید و مصرف کشور ایفا میکند و انتظار میرود سهم آن در آینده افزایش یابد. بروز ناترازی در عرضه گاز، آثار قابل توجهی بر ارزشافزوده بخشهای اقتصادی و تولید ناخالص داخلی دارد. این تحقیق با استفاده از مدل داده - ستانده بهروز شده سال ۱۴۰۲، اثرات ناترازی گاز بر ارزشافزوده و GDP ایران را تحلیل میکند. چهار سناریو در مواجهه با ناترازیها مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفتهاند: ۱) عدم اولویتدهی به بخشهای اقتصادی، ۲) اولویتدهی با ملاحظات اجتماعی و سیاسی، ۳) عدم اولویتدهی همراه با فقدان مدیریت مصرف و ۴) ترکیب ملاحظات اجتماعی-سیاسی با عدم اجرای سیاستهای مصرف. یافتههای تحقیق نشان میدهد، بخشهایی مانند تولید مواد شیمیایی، تولید و توزیع گاز و تولید برق بیشترین آسیب (کاهش تولید) را از ناترازی متحمل میشوند، در حالی که بخشهایی با وابستگی کمتر مانند تولید وسایل نقلیه و پرورش طیور، آسیب کمتری میبینند. علاوه بر این، در سناریوی دوم (ناترازی ۱۲ درصد)، کاهش GDP در افق ۱۴۲۰ حدود ۳ درصد بیشتر از سناریوی سوم (ناترازی ۲۱ درصد) برآورد شده است. لازم به ذکر است که مدل داده–ستانده مورد استفاده دارای محدودیتهایی همچون فرض خطی بودن روابط تولید، ثابت بودن ضرایب فنی و نادیده گرفتن جانشینی انرژی و اثرات قیمتی است و بنابراین نتایج این مطالعه باید بهعنوان تحلیل پایه و نه پیشبینی قطعی در نظر گرفته شود. یافتهها همچنین نشان میدهد که ناترازی گاز نه تنها یک چالش فنی، بلکه یک عامل اثرگذار بر سیاستگذاری اقتصادی و طراحی راهبردهای اولویتبندی منابع است که میتواند تابآوری کل اقتصاد را تحت تأثیر قرار دهد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 | این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |