Daneshvar-Marvast N, Soltani-Gerdefaramarzi S, Poormohammadi S. Assessment and analysis of the sensitivity of different methods for estimating of the reference crop evapotranspiration in a cold and moderate climate (Case study: Saqez catchment). jgs 2019; 19 (55) :233-248
URL:
http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3021-fa.html
دانشور مروست نجمه، سلطانی گردفرامرزی سمیه، پورمحمدی سمانه. ارزیابی و تحلیل حساسیت روشهای مختلف برآورد تبخیر و تعرق گیاه مرجع در اقلیم سرد و معتدل (مطالعه موردی: زیر حوضه سقز). نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. 1398; 19 (55) :233-248
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3021-fa.html
1- دانش آموخته کارشناسی ارشد کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان
2- استادیار گروه کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان ، ssoltani@ardakan.ac.ir
3- دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری موسسه تحقیقات آب ایران
چکیده: (5323 مشاهده)
پدیده تبخیر و تعرق باعث تلفات آب و رطوبت از سطوح آبی، خاک و پوشش گیاهی میشود و محاسبه آن از طریق روشی مناسب با توجه به میزان اندک نزولات جوی و محدودیت منابع آب در ایران از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش حاضر سعی در ارزیابی و پهنه بندی تبخیر و تعرق گیاه مرجع (ETo) و ارائه آن در قالب نقشهی پهنه بندی به عنوان ابزاری اساسی برای مدیریت آب دارد. در این بررسی از میانگین های دراز مدت دادههای دما، رطوبت، ساعات آفتابی و سرعت باد در هفت ایستگاه هواشناسی و دادههای تشتک تبخیر ایستگاه سقز برای تعیین روش مناسب تخمین ETo استفاده شد. تبخیر و تعرق گیاه مرجع بر مبنای اطلاعات اقلیمی هر یک از ایستگاهها به 14 روش محاسبه شد. روشهای محاسباتی شامل روشهای ترکیبی بر پایه پنمن، روش تشعشعی-دمایی، روش دمایی و روش تشعشعی میباشد. مناسبترین روش محاسباتی براساس آماره های ضریب تبیین (R2) وSutcliffe) -Nash) صورت گرفت. پهنه بندی تبخیر و تعرق گیاه مرجع بر اساس اطلاعات جغرافیایی ایستگاه های هواشناسی و بهره گیری از نرم افزار GIS انجام گردید. نتایج تحقیق نشان میدهدکه بهترین روش برای این منطقه به عنوان اقلیم سرد و معتدل روش تشعشعی فائو با ضریب تبیین 0/89و Nash با مقدار 0/86در ایستگاه بیجار و روش بلانی کریدل با ضریب تبیین 0/94وNash با مقدار 0/92در ایستگاه سنندج است و ضریب تشتک تبخیر در این منطقه مقادیر 96/0-84/0 برآورد گردید. همچنین نتیجه پهنه بندی نشان میدهد که غرب حوضه بدلیل ارتفاع بیشتر تبخیر و تعرق کمتری نسبت به شرق حوضه دارد. ساعات آفتابی، دمای بیشینه و دمای کمینه در اولویت اول از عوامل موثر بر تبخیر و تعرق در این منطقه با تحلیل حساسیت تعیین گردید.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اب و هواشناسی