خانم نازک حسین اسد، دکتر داریوش یاراحمدی، دکتر حمید میرهاشمی،
دوره 0، شماره 0 - ( مقالات آماده انتشار(موقت) 1386 )
چکیده
پدیده ENSO بهعنوان یکی از مهمترین نوسانهای بینسالانه در سیستم زمین ـ جو محسوب میشود که نقش قابلتوجهی در تغییرات بارش مناطق مختلف جهان برعهده دارد. در این مطالعه بهمنظور شناسایی رابطه چندمقیاسی بین فازهای مختلف ENSO و تغییرات بارش ماهانه کشور عراق از شاخص ماهانه Niño3.4 و آنالیز موجک گسسته با بیشینه همپوشانی (MODWT) و آنالیز موجک پیوسته مورلت استفاده شد. به این ترتیب، نخست با تجزیه چندنمایشی سیگنال بارش ماهانه 16 ایستگاه واقع در عراق (1990-2020) تا شش (6) سطح فرکانسی (مقیاس زمانی ماهانه تا چندین ساله) مشخص شد که سیگنال بارش تمامی ایستگاهها از الگوی رفتاری نسبتاً مشابه با دامنه نوسانهای متفاوتی پیروی میکنند. بدین ترتیب که دامنه نوسانهای بارش در مقیاسهای زمانی ماهانه و فصلی برای ایستگاههای شمالی و کوهپایهای (کرکوک، موصل و خانقین) شدیدتر از سایر مناطق عراق بوده که نشاندهنده فاصله کمتر بین ماه بارشی با ماه خشک در مناطق شمالی عراق است. همچنین روند کلی سیگنال A6 تمامی ایستگاهها برای بازه زمانی 1995-2010 کاهشی بوده که شدت این روند در مناطق جنوبی و مرکزی عراق شدیدتر از منطقه شمالی است. نتایج تحلیل همبستگی و همبستگی موجکی چندمقیاسی نشان از رابطه مثبت و چندمقیاسی بین پدیده ENSO و بارش ماهانه عراق دارد که با کاربرد آزمون معناداری سوروگیت مشخص شد که این رابطه برای سطوح 1 تا 3 موجکی معنادار نیست و تنها برای مقیاسهای زمانی 5/1 -3 سال و 5/2-5/5 سال (سطوح 4 و 5 موجکی) معنادار است. بنابراین بارشهای عراق با رخداد النینیو یا فاز گرم ENSO، گرایش به افزایش و با رخداد لانینیا (فاز سرد)، گرایش به کاهش دارند.
حامد حیدری، داریوش یاراحمدی، حمید میرهاشمی،
دوره 24، شماره 75 - ( 10-1403 )
چکیده
مداخلات انسان در عرصههای طبیعی بهصورت تغییر در کاربری اراضی منجر به ایجاد دومینویی از ناهنجاریها و سپس مخاطرات محیطی شده است. این تغییرات گسترده و انباشتی در پوشش و کاربری اراضی، خود را به شکل ناهنجاریهایی از قبیل شکلگیری روانابهای شدید، فرسایش خاک، گسترش بیابانزایی و شور شدن خاک نشان داده است. هدف اساسی این تحقیق آشکارسازی واداشتهای دمایی ساختار پوشش اراضی استان لرستان و تحلیل اثر تغییرات کاربری اراضی بر ساختار دمایی استان است. در این راستا از دادههای طبقات پوشش اراضی محصول کامپوزیت MCD12Q2 و دمای سطح زمین محصول MOD11A2 سنجنده MODISاستفاده شد همچنین، به منظور آشکارسازی واداشتهای دمایی هرکدام از پوششهای اراضی استان در خلال فصل گرم و سرد از تکنیک ماتریس تحلیل متقاطع (CTM) استفاده شد. نتایج نشان داد بهطورکلی در سطح استان لرستان 5 طبقه پوشش شامل: اراضی جنگلی، مراتع، اراضی کشاورزی، اراضی ساختهشده و اراضی بایر قابل آشکارسازی بودند. نتایج حاصل از تحلیل ماتریس متقاطع نشان داد که در فصل گرم و فصل سرد به ترتیب پوشش جنگلی (کد 5 IGBP) با دمای 48 درجه سانتیگراد و پوشش اراضی شهری و مسکونی (کد 13 IGBP) با دمای 16 درجه سانتیگراد به عنوان گرمترین کاربری به شمار میروند. علاوه بر آن مشاهده گردید که از سویی واداشتهای حرارتی پوشش اراضی در فصل گرم به حداقل رسیده و تفاوت معنیداری بین ساختار دمایی طبقات پوشش اراضی دیده نمیشود؛ اما در فصل سرد، واداشتهای حرارتی پوشش اراضی بهصورت بارزتری خود را نشان میدهد. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس بیانگر آن بود که در دوره سرد سال، برخلاف دوره گرم سال، طبقات پوشش اراضی مختلف؛ به صورت معنی داری (Sig=0.026) واداشت های حرارتی متفاوتی را در سطح استان، ایجاد کرده است. تحلیل تعقیبی شفه بیانگر آن بود که این تفاوت بین طبقات پوشش مراتع و پوشش بیلت آپ بوده است.
