Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa تحلیل دارایی های معیشت خانوارهای ساکن در روستاهای مرزی (مورد مطالعه: شهرستان تربت جام) Analysis of households' livelihoods in border villages (Case study: Torbat-e-Jam county) جغرافیا و برنامه ریزی روستایی Geography and Rural Planning پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">امروزه در چارچوب توسعه پایدار روستایی نیاز به حرکت سریع از الگوهای معیشتی سنتی به  الگوهای معیشتی پایدار است، بدیهی است حصول این تغییر بدون توجه به داراییها و سرمایههای معیشتی خانوارها ممکن نیست. داراییهای معیشتی شامل انواع سرمایههای طبیعی، فیزیکی، انسانی، اجتماعی و مالی است که جزء اساسی معیشت قشر فقیر محسوب می شود. بر این اساس هدف اصلی پژوهش حاضر سنجش سطح داراییهای معیشتی خانوارهای ساکن در روستاهای مرزی شهرستان تربتجام است. روش تحقیق توصیفی– تحلیلی، از نوع کاربردی – توسعه ای است. در مطالعه حاضر داراییهای معیشت به تفکیک 5 نوع دارایی به کمک 64 شاخص کمی گردید. این شاخصها در تحلیل عاملی تاییدی 66 درصد واریانس را تبیین نمود، همچنین ضریب آلفای کرونباخ 0.91 به دست آمد که حاکی از روایی و پایایی مطلوب ابزار تحقیق است. جامعه آماری تحقیق کلیه روستاهای مرزی بیش از 20 خانوار شهرستان تربت جام است. واحد تحلیل 264 خانوار در 17 روستای واقع در 10 کیلومتری مرز ایران و افغانستان است. نتایج تحقیق نشان داد داراییهای معیشتی خانوارهای روستایی ساکن در مرز در سطح بسیار پائینی قرار دارد به طوری که میانگین سرمایه انسانی 13/2، سرمایه مالی 87/1، سرمایه اجتماعی 84/2، سرمایه فیزیکی 81/1، سرمایه طبیعی 12/2 در طیف لیکرت به طور معنیداری پائینتر از میانه نظری ارزیابی شده است. همچنین سازه «داراییهای معیشتی» با میانگین 2.22 در حد «کم» سنجش شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد الگوهای معیشتی روستاهای مرزی همچنان با الگوهای معیشتی سنتی عجین بوده و انطباق چندانی با الگوهای معیشتی پایدار نداشته و سکونت در روستا به همراه انزوای جغرافیایی مرزها، محدودیتهای معیشتی زیادی را برای خانوارهای ساکن ایجاد نموده است. هرگونه فعالیت در زمینه اصلاح الگوهای معیشتی مستلزم توجه به چندبعدی بودن معیشت میباشد.</div>   <div style="text-align: justify;">Today, in the context of sustainable rural development, the need to move quickly from traditional livelihoods to sustainable livelihood patterns is evident. It is obvious that achieving this change is not possible without regard to the household's livelihoods and assets. Livelihoods include the types of natural, physical, human, social and financial assets that are considered as essential to the livelihoods of the poor. Accordingly, the main objective of this study is to measure the level of livelihoods of households living in the border villages of Torbat-e-yam. The descriptive-analytic research methodology is an applied-developmental type. In the present study, livelihood assets were categorized into 5 types of assets with the help of 64 indicators. These indices in the confirmatory factor analysis explained 66% of the variance, and also the Cronbach's alpha coefficient was 0.91, indicating the validity and reliability of the research tool. The statistical population of the study is all border villages in more than 20 households in Torbat-e Jam. The unit analyzes 264 households in 17 villages located 10 kilometers from the border between Iran and Afghanistan. The results of the study showed that the livelihood of rural households living at the border is very low, so that the average human capital is 2.13, capital 1.87, social capital 2.48, physical capital 1.81, natural capital 12 / 2 in the Likert spectrum is significantly lower than the theoretical one. Also, the "livelihood assets" structure with an average of 2.22 was measured as "low". The results of the research show that the livelihood patterns of the border villages continue to be characterized by traditional livelihoods and have little adaptation to sustainable livelihoods, and the settlement in the village, along with the geographical isolation of the borders, has created many livelihoods for the dwelling population. Any activity in the field of livelihood modeling requires attention to the multiplicity of livelihoods.</div>   دارایی های معیشتی, روستاهای مرزی, شهرستان تربت جام, خانوارهای روستایی Livelihoods, Border Villages, Torbat Jam County, Rural Households 441 463 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3890-1&slc_lang=fa&sid=1 farhad ramezani فرهاد رمضانی ramezanifarhad72@gmail.com 100319475328460017854 100319475328460017854 No master of studen, Ferdowsi university of mashhad دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. maryam Ghasemi مریم قاسمی magh30@um.ac.ir 100319475328460017855 100319475328460017855 Yes asistant professor, Ferdowsi university of mashhad استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران hadi zarghani هادی زرقانی H-zarghani@um.ac.ir 100319475328460017856 100319475328460017856 No Associate Professor professor. Ferdowsi university of mashhad دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران