fa تعیین جهت توسعه شهر بر مبنای مدل سازی انتشار آلودگی هوا از نیروگاه های حرارتی (مطالعه موردی: شهر مشهد) جغرافیا و برنامه ریزی شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research به منظور توسعه شهرها عوامل محدود کننده متعددی وجود دارد. این عوامل سبب توسعه شهرها در جهت&shy;های خاص می&shy;شود. آلودگی هوا به عنوان یک معضل بزرگی کلان شهر&shy;ها خود می&shy;تواند به عنوان یک عامل محدود کننده توسعه شهری مورد توجه تصمیم&shy;گیران شهری قرار گیرد. در شهر مشهد 4 نیروگاه نسبتا بزرگ در حال فعالیت می&shy;باشد. درحال حاضر 2 نیروگاه در شرق شهر و 2 نیروگاه در غرب مشهد وجود دارند. بخش عمده سوخت این نیروگاه&shy;ها، مازوت وگاز طبیعی می&shy;باشد. مدل&shy;سازی انتشار آلاینده&shy;های هوای این نیروگاه&shy;ها و مشخص شدن الگوی انتشار آلاینده&shy;ها در سطح شهر می&shy;تواند نقش کلیدی در کیفیت زندگی و سلامت حدود 3.5 میلیون ساکن شهر مشهد داشته باشد. خروجی های این مدل همچنین می تواند به عنوان یک پارامتر موثر در تخمین مدل توسعه شهری مورد استفاده قرار گیرد. در این مطالعه انتشار آلاینده&shy;های <span dir="LTR">NO_X</span>، <span dir="LTR">CO</span> و ₁₀<span dir="LTR">PM</span> با استفاده از نرم&shy;افزار <span dir="LTR">AERMOD</span> در شهر مشهد مدل&shy;سازی و بررسی شده است. با استفاده از نرم افزار<span dir="LTR">Arc GIS</span> جمعیت تحت تاثیر این آلاینده&shy;های هوا با بازه&shy;های زمانی یک سال شمسی غلظت آلاینده&shy;ها در مناطق مختلف شهر به تفکیک جمعیت و مساحت تحت تاثیر آن محدوده غلظت آلودگی مشخص گردید. There are several limiting factors to the development of cities. These factors lead cities to develop in certain directions. Air pollution as a major problem of metropolises can itself be considered as a limiting factor of urban development by urban decision makers. 4 relatively large power plants are operating in Mashhad. There are currently two power plants in the east of the city and two in the west of Mashhad. Most of the fuel in these power plants is gasoline and natural gas. Modeling the air pollutant emissions of these power plants and identifying the pattern of pollutant emissions across the city can play a key role in the quality of life and health of approximately 3.5 million Mashhad residents. The outputs of this model can also be used as an effective parameter in estimating the urban development model. In this study, the emission of NOX, CO and 10PM pollutants was modeled and evaluated using AERMOD software in Mashhad. Using Arc GIS software, the population affected by these air pollutants was determined by one year solar time, the concentration of pollutants in different areas of the city and the area affected by the pollution concentration range was determined. انتشار آلودگی هوا, CO, NOX, 10PM, نیروگاه حرارتی, جهت توسعه شهر air pollution, CO, NOX, 10PM, thermal power plant, city development 137 153 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4046-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammadamir moharreri محمدامیر محرری amir168113@yahoo.com 100319475328460018568 100319475328460018568 No دانشجوی دکتری، گروه مهندسی سیستم‌های انرژی، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران kamran lari کامران لاری k_lari@iau-tnb.ac.ir 100319475328460018569 100319475328460018569 Yes دانشیار، گروه فیزیک دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران foroozan arkian فروزان ارکیان f.arkian@gmail.com 100319475328460018570 100319475328460018570 No استادیار، گروه هواشناسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران gholamreza salehi غلامرضا صالحی rezasalehi20@gmail.com 100319475328460018571 100319475328460018571 No گروه مهندسی مکانیک،دانشکده فنی و مهندسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛ استادیار گروه مهندسی مکانیک، دانشکده فنی و مهندسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران