Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa تبیین مدل مفهومی سرزندگی محیطی: مطالعه تطبیقی در علوم اجتماعی و معماری و شهرسازی Explain the conceptual model of environmental vitality: a comparative study in the social sciences, architecture and urban جغرافیا و برنامه ریزی شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"> سرزندگی یکی از مؤلفههای اصلی در طراحی میباشد، اما مفهوم پیچیده و چندوجهی است که در ابعاد گوناگون آن همپوشانی وجود دارد. بدین‌جهت با توجه به خلأ نظری آن در معماری و در نظر گرفتن میانرشتهای بودن آن، با کنار هم قراردادن و همپوشانی تفاوتها و تشابهها سرزندگی در حوزه روان‌شناسی و جامعه‌شناسی با تعاریف در معماری و همچنین بررسی تفاوت سرزندگی با دیگر مفاهیم نزدیک به آن در معماری و شهرسازی شامل کیفیتزندگی، زیستپذیری و پایداری، در نهایت مدل تعریف سرزندگی و مدل عوامل سرزندگی محیطی ارائه شد. بدین‌جهت مقاله حاضر با پارادایم تفسیرگرا، رویکرد کیفی، روش تطبیقی و منطق استدلال قیاسی انجام شد که به لحاظ هدف نظری و نوع نتایج آن تبینی میباشد. هدف از این پژوهش پاسخ سؤالاتی پیرامون تعریف سرزندگی محیطی، رویکرد مناسب پژوهش پیرامون سرزندگی، مقیاس مناسب پژوهش سرزندگی، عوامل مؤثر بر سرزندگی محیطی و ارائه مدل تحلیلی- تطبیقی سرزندگی جهت ارزیابی آن میباشد. نتایج این پژوهش نشان میدهد، سرزندگی محیطی مفهومی نسبی وابسته به مکان و زمان میباشد که نمیتوان عواملی را به‌طور مشخص برای سرزندگی همه مکانها در همه کشورها و در همه دورههای زمانی بیان کرد بلکه باید عوامل به‌صورت محلی با توجه به مکان مشخص شود. عوامل مؤثر بر سرزندگی محیطی به‌دست‌آمده در این مقاله شامل مؤلفه‌های کالبدی، تجربی و زیباشناختی، اجتماعی میباشد و با توجه به فرهنگ جمعگرا و جایگاه شادیهای جمعی در کشورمان توجه به عواملی از سرزندگی که باعث افزایش جنبههای اجتماعی فضا، جذب و مشارکت افراد شود میتواند راهگشا باشد. واژگان کلیدی: شادی، نشاط اجتماعی، مطالعه تطبیقی، سرزندگی محیطی <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a>. این مقاله برگرفته از رساله دکتری معماری تحت عنوان " سرزندگی محیطی بومی در مجتمعهای تجاری: تدوین مدل ارزیابی عوامل معماری مرتبط با سرزندگی محیطی در مجتمع‌های تجاری شهر تهران " میباشد که به راهنمایی استادان دکتر منوچهر فروتن و دکتر محمد مهدی سروش و مشاوره دکتر سارا جلالیان در دانشگاه آزاد اسلامی همدان به انجام رسیده است.</div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a>. نویسنده مسئول: همدان، بلوار امام خمینی، خیابان دانشگاه آزاد اسلامی، بلوار پروفسور موسیوند، ساختمان هنر و معماری، گروه معماری.  </div> </div> </div> <div style="text-align: justify;"> Vitality is one of the main components in design, but it is a complex and multifaceted concept that overlaps in its physical, social and economic dimensions. Therefore, in this paper, according to the theoretical vacuum of this concept in architecture and considering its interdisciplinary nature, using the model of various types of communication and types of vitality, the fields of psychology and sociology were selected for comparative study of vitality. Then, by using the comparative method by juxtaposing the differences and similarities of vitality in the field of psychology and sociology with definitions in architecture and urban planning, as well as examining the difference between vitality and other similar concepts in architecture and urban planning, including quality. Life, viability, and sustainability were ultimately represented by the definition of vitality and the model of environmental vitality. Therefore, the present study was performed with interpretive paradigm, qualitative approach, comparative method and logic of deductive reasoning, which is explained in terms of theoretical purpose and type of results. The purpose of this study is to answer questions about the definition of environmental vitality, the appropriate approach to research on vitality, the appropriate scale of vitality research, the factors affecting environmental vitality and its evaluation methods.   Key word: Happiness, social vitality, comparative study, environmental vitality <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> The results of this study show that environmental vitality is a relative concept of place and time that cannot be specifically defined for the vitality of all places in all countries and in all time periods, but rather Factors must be identified locally according to location. Factors affecting environmental vitality in general include experimental and aesthetic, functional and environmental components. The impact of each factor varies according to the culture and local characteristics of the place, which is due to the collectivist culture. And the place of collective happiness in our country, paying attention to the factors of vitality that increase the social aspects of space, attracting and involving people, can be a way forward.  </div> </div> </div> شادی, نشاط اجتماعی, مطالعه تطبیقی, سرزندگی محیطی Happiness, social vitality, comparative study, environmental vitality 358 381 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4363-1&slc_lang=fa&sid=1 maryam Sanatgar Kakhaki مریم صنعتگر کاخکی maryam.sanatgar.k63@gmail.com 100319475328460020391 100319475328460020391 No Ph.D. Student of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan , iran دانشجوی دکتری معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران -Manouchehr Foroutan منوچهر فروتن m.foroutan@iauh.ac.ir 100319475328460020392 100319475328460020392 Yes Assistant Professor of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. استادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Mohammad Mehdi Soroush محمد مهدی سروش soroush@iauh.ac.ir 100319475328460020393 100319475328460020393 No Assistant Professor of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. استادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران sara Jalalian سارا جلالیان jalaliansara@yahoo.com 100319475328460020394 100319475328460020394 No Assistant Professor of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. استادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران