Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa پیش‌یابی دمای بیشینه‌‌ی استان کرمان و ارتباط آن با ارتفاع ژئوپتانسیل (تراز500 هکتوپاسکال) Diagnostic of Maximum Temperature in Kerman Province and Its Relationship with Geopotential Height(level 500hpa) اب و هواشناسی climatology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"> پیش‌یابی دما، یکی از فراسنج های مهم آب‌وهواشناسی است که نقش اساسی در واکاوی تغییرات آب‌وهوایی دارد. در این مقاله هدف بررسی ارتباط بین دمای بیشینه استان کرمان با ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال برای جلوگیری از خطرات و زیانهای دماهای فرین میباشد. به همین منظور، در این پژوهش از رویکرد گردشی به محیطی استفاده شده است. در این رویکرد دادههای محیطی بر اساس الگوهای گردشی ارزیابی میشوند. به همین جهت از دو پایگاه داده بهره گرفته شد. پایگاه داده نخست؛ شامل دادههای رویداد محیطی (سطحی) میباشد، که در این راستا از دادههای سطحی دمای ایستگاههای منتخب استان کرمان استفاده شده است. دمای بیشینه این ایستگاهها در بازهی زمانی 01/01/1368 الی 01/01/1398 خورشیدی به مدت 30 سال و به تعداد 10957 روز از سازمان هواشناسی استان اخذ شد. پایگاه داده دوم؛ شامل دادههای ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال است که دادههای آن از تارنمای NCEP/DOE وابسته به پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی ایالات‌متحده برای ساعت 12:00 به وقت گرینویچ، با شبکهبندی 5/2×5/2 درجه قوسی استخراج شد و همبستگی دمای بیشینه با ارتفاع ژئوپتانسیل لحاظ گردید. نتایج همبستگیها بیانگر این است که ایالات‌متحده‌ی آمریکا با 27 یاخته، شمال چین 34 یاخته، آفریقا 52 یاخته و ژاپن با 71 یاخته بیشترین یاختهها را به خود اختصاص داده‌اند. آنگاه، میانگین وزنی یاختههای ارتفاع ژئوپتانسیل به کمک نرم‌افزار Matlab استخراج و مدل هر ایستگاه به دست آمد. نتایج مدلهای پیشیابی نشان میدهد به اِزای هر ژئوپتانسیل متر افزایشی که در نمایه رخ دهد، دمای بیشینه ایستگاههای منتخب کرمان بین 2/1 تا 4/1 درجهی سلسیوس افزایش خواهد داشت. واژگان کلیدی: دمای بیشینه، پیشیابی، ارتفاع ژئوپتانسیل، استان کرمان.  </div> Objectives: The purpose of this article, the relationship between maximum temperature of Kerman province geopotential height at 500 hPa to avoid risks and losses are extreme temperatures. Method: In this paper, the approach has been used in the circulation to peripheral circulation patterns will be assessed based approach to environmental data. Therefore, we used two databases. First Base event database environment (surface). In this regard, the surface temperature is selected stations Kerman province. The maximum temperature of the stations in the period 01.01.1368 to 01.01.1398 for 30 years to 10957 the number of days were obtained from the meteorological province. Another database contains data that the data of geopotential height at 500 hPa دمای بیشینه, پیش‌یابی, ارتفاع ژئوپتانسیل, استان کرمان Maximum Temperature, Diagnostic, Geopotential Height, Kerman Province. 484 500 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4722-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Jahantigh حسین جهان تیغ h.jahantigh@saravan.ac.ir 100319475328460020372 100319475328460020372 No استادیار مجتمع آموزش عالی سراوان، ایران Esmail Rashidi اسماعیل رشیدی Esmail.Ra.2013@gmail.com 100319475328460020373 100319475328460020373 No phd student of climatology, kharazmi University دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران abdolhossein Adel zadeh عبدالحسین عادل زاده Adelh1392@gmail.com 100319475328460020374 100319475328460020374 Yes M.s of climatology, esfahan university, esfahan, Iran. کارشناس ارشد اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان