fa پیشران‌های اثرگذار بر خودسازمان‌دهی روستاییان و بهبود معیشت پایدار روستایی شهرستان آشتیان جغرافیا و برنامه ریزی روستایی Geography and Rural Planning پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><strong>خودسازمان‌دهی روستاییان به‌عنوان یک فرایند مشارکتی، نقشی بنیادین در ارتقای معیشت پایدار در مناطق روستایی ایفا می‌کند. این مطالعه باهدف شناسایی پیشرانهای اثرگذار بر خودسازمان‌دهی روستاییان و بهبود معیشت پایدار روستایی در شهرستان آشتیان انجام شد. این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیلی ـ اکتشافی و از طریق پرسش‌نامه نیمه‌ساختارمند و مصاحبه با 30 نفر از خبرگان در زمینه موضوع موردمطالعه انجام شد. داده‌های کیفی گرد‌آوری شده با استفاده از روش دلفی و نرم‌افزار میک‌مک برای شناسایی روابط و الگوهای میان مفاهیم تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌ها آشکار نمود شیوه پراکندگی عوامل و متغیرهای اثرگذار بر بهبود معیشت پایدار روستایی در ناحیه موردمطالعه به‌صورت ناپایدار بوده است. همچنین از میان 24 عامل اولیه تأثیرگذار، تعداد 10 عامل که دارای بالاترین امتیاز بودند به‌مثابه پیشران‌های بنیادین اثرگذار بر روند آتی خودسازمان‌دهی روستاییان در راستای معیشت پایدار روستایی شناسایی شد. پیشران‌های نوآوری خواهی و خلاقیت روستاییان در زمینه فعالیت‌های کشاورزی و غیرکشاورزی، مهارت و تجربه روستاییان در راستای فعالیت در گروه‌ها، انجمن‌ها و برپایی تشکل‌های محلی به‌مثابه عامل فردی؛ افزایش روحیه کارآفرینی، راه‌اندازی و ترویج کسب‌وکارهای نوین محلی به‌عنوان عامل روان‌شناختی؛ افزایش مشارکت، همکاری و احساس مسئولیت در انجام فعالیت‌های کشاورزی و غیرکشاورزی به‌عنوان عامل اجتماعی؛ توانمندسازی روستاییان و افزایش آگاهی و مهارت‌های اجتماعی و اقتصادی آن‌ها، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین IT و ICT در فرایند توانمندسازی ساختاری روستاییان در راستای خودسازمان‌دهی به‌مثابه عامل آموزش و توانمندسازی؛ دسترسی به منابع مالی گوناگون و مطمئن برای بهره‌گیری در فعالیت‌های کشاورزی و غیرکشاورزی به‌مثابه عامل اقتصادی؛ واگذاری اختیار به روستاییان در راستای برنامه‌ریزی محلی و تمرکززدایی به‌عنوان عامل برنامه‌ریزی و مدیریت و سرانجام پیشرانهای حمایت از ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای محلی و تنوع‌بخشی به فعالیت‌های کشاورزی و غیر‌کشاورزی روستاییان و همچنین افزایش سرمایه‌گذاری در فرایند کسب‌وکارهای نوآورانه در روستا به‌مثابه عامل حمایت اجتماعی- اقتصادی تعیین شد.</strong></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Villagers&#39; self-organization, as a collaborative process, plays a fundamental role in promoting sustainable livelihoods in rural areas. This study was carried out to identify the driving forces affecting the self-organization of villagers and to improve sustainable rural livelihoods in Ashtian County, Iran. Utilizing a qualitative research design with an analytical-exploratory approach, data were gathered through semi-structured questionnaires and in-depth interviews with 30 subject matter experts. The collected qualitative data were analyzed using the Delphi method and MicMac software to identify underlying relationships and patterns among concepts. The findings indicate that the distribution of factors and variables influencing the improvement of sustainable rural livelihoods in the stud</span></span><span style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">y</span></span><span style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> area is characterized by instability. Additionally, among the 24 primary influential factors, 10 critical drivers emerged as pivotal to advancing villagers&#39; self-organization and promoting long-term sustainability in rural livelihoods. These drivers include innovation and creativity of villagers in agricultural and non-agricultural activities, skills and experience in group activities, and the establishment of local organizations as individual factors; increasing the spirit of entrepreneurship, launching, and promoting new local businesses as psychological factors; increasing participation, cooperation, and a sense of responsibility in agricultural and non-agricultural activities as social factors; empowering villagers by increasing their awareness, social and economic skills, and leveraging new IT and ICT technologies for structural empowerment in the direction of self-organization as education and empowerment factors; access to diverse and reliable financial resources for agricultural and non-agricultural activities as economic factors; delegating authority to villagers in line with local planning and decentralization as planning and management factors; and finally, supporting the creation and development of local businesses, diversifying agricultural and non-agricultural activities, and increasing investment in innovative businesses as socio-economic support factors. These drivers collectively contribute to advancing villagers&#39; self-organization and enhancing sustainable rural livelihoods.</span></span></div> خودسازماندهی روستاییان, معیشت پایدار روستایی, توانمندسازی ساختاری,آینده‌پژوهی , شهرستان آشتیان Self -organization of villagers, sustainable rural livelihood, structural empowerment, future study, Ashtian County 110 129 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2988-2&slc_lang=fa&sid=1 Naser Shafieisabet ناصر شفیعی ثابت n_shafiei@sbu.ac.ir 100319475328460023233 100319475328460023233 Yes Associate Professor, Department of Human Geography and Spatial Planning, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Masoudeh Nikoeifard مسعوده نیکوئی فرد m_nikoeifard@sbu.ac.ir 100319475328460023234 0009-0007-2663-035X No Ph. D Candidate of Geography and Rural Planning, Department of Human Geography and Spatial Plannin, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ‌‌ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Neginsadat Mirvahedi نگین سادات میرواحدی n_mirvahedi@sbu.ac.ir 100319475328460023235 100319475328460023235 No Researcher in Geography and Rural Planning, Department of Human Geography and Spatial Planning, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran پژوهشگر جغرافیا و برنامه‌ ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران