دوره 2، شماره 5 - ( بهار و تابستان- 1384 )                   جلد 2 شماره 5 صفحات 32-7 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Zolfaqari H. Beauty and Heart (Hosn O Del). Journal title 2005; 2 (5) :7-32
URL: http://jls.khu.ac.ir/article-1-813-fa.html
ذوالفقاری حسن. منظومه «حسن و دل». عنوان نشریه. 1384; 2 (5) :7-32

URL: http://jls.khu.ac.ir/article-1-813-fa.html


دانشگاه تربیت مدرس ، zolfagari_hasan@yahoo.com
چکیده:   (9699 مشاهده)

داستان رمزی «حسن و دل» یا «دستور عشّاق» سروده فتاحی نیشابوری (فوت852) است. این داستان رمزی عاشقانه همواره مورد توجه مستشرقان بوده و به زبان‎های مختلف ترجمه شده و هشت نظیره فارسی و ده نظیره ترکی از آن به عمل آمده است. بن‌مایه‌های عرفانی و عاشقانه بسیار و تعدّد رمزها و تنوّع مضامین، این اثر را منظومه‌ای قابل مطالعه می‌کند. شاعر کوشیده است در داستان خود از استعاره‌های مربوط به شعر تغزّلی و اعضای بدن به عنوان رمز بهره گیرد. مهم‌ترین رویکرد «حسن و دل» تقابل عقل و عشق است که در ادب فارسی و صوفیانه سابقه‌ای دراز دارد. سراینده می‌کوشد این تقابل و برتری عشق و مصائب آن را در پیروزی بر دل نشان دهد. این مقاله ضمن گزارشی از داستان و با اشاره‌ای به زندگی و احوال فتاحی نیشابوری، به نقد و تحلیل آن می‌پردازد و ابعادی از این منظومه عاشقانه را می‌گشاید تا مگر فتح بابی برای تحقیقات وسیع دیگر گردد.

متن کامل [PDF 213 kb]   (1171 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي |

فهرست منابع
1. انوشه، حسن؛ دانشنامه ادب فارسی؛ تهران: انتشارات وزارت ارشاد، 1374.
2. ایرانی، عبدالمحمدخان؛ پیدایش خط و خطاطان؛ تهران: علمی، 1346.
3. بیانی، هدی؛ احوال و آثار خوشنویسان؛ تهران: علمی، 1363.
4. پورنامداریان، تقی؛ رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی؛ چ 4 ،‌ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1375.
5. طهرانی، آغا بزرگ؛ الذریعه الی التصانیف الشیعه؛ بیروت: دارالاضواء، 1403- 1406 ه‍. .
6. حاج سیّد جوادی، کمال؛ اثرآفرینان؛ 6جلد، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378.
7. حاجی خلیفه؛ کشف الظنون؛ بیروت: دارالفکر، 1410 ه‍ .
8. خزانه‌دارلو، محمّدعلی؛ منظومه‌های فارسی؛ تهران: روزنه، 1375.
9. خیّام‌پور، ع؛ فرهنگ سخنوران؛ 2ج، تهران: طلایه، 1372.
10. دولتشاه سمرقندی؛ تذکره الشعرا؛ به تصحیح محمّد عبّاسی؛ تهران: بارانی، بی‌تا.
11. دهخدا، علی اکبر؛ لغت‌نامه؛ تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1373.
12. ذوالفقاری، حسن؛ منظومه‌های عاشقانه ادب فارسی؛ تهران: نیما، 1374.
13. سیبک نیشابوری، محمّد بن یحیی؛ دستور عشاق؛ به اهتمام ر.س گرین سیلذر؛ لندن: 1926.
14. سیبک نیشابوری، محمّد بن یحیی؛ دستور عشاق؛ به اهتمام غلامرضا فرزانه‌پور؛ تهران: 1351.
15. صفا، ذبیح‌الله؛ تاریخ ادبیات در ایران؛ تهران: انتشارات فردوس، 1372.
16. علیشیر نوایی، میر نظام‌الدین؛ مجالس النفائس؛ به سعی علی‌اصغر حکمت، تهران: منوچهری، 1363.
17. مدرس تبریزی، محمّدعلی؛ ریحانه الادب؛ چ چهارم، تهران: خیّام، 1374.
18. منزوی، احمد؛ فهرست مشترک نسخه‌های خطی؛ تهران: مؤسسه فرهنگی منطقه‌ای، 1351.
19. منزوی، احمد؛ فهرستواره کتاب‌های خطّی؛ تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1374.
20. نفیسی، سعید؛ تاریخ نظم و نثر؛ ج2، تهران: کتاب‌فروشی فروغی، 1363.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله مطالعات و تحقيقات ادبی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Literary Studies

Designed & Developed by : Yektaweb