[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 8، شماره 20 - ( 5-1400 ) ::
جلد 8 شماره 20 صفحات 127-105 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی عنصر زمان در رمان شطرنج با ماشین قیامت
زهرا فلاحی*1، محمدرضا حاجی آقا بابایی2
1- دانشگاه علامه طباطبایی ، golestancheshmeh@gmail.com
2- دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده:   (1193 مشاهده)
زمان یکی از عناصری است که به متن داستان هویت میبخشد و سبب تمایز داستان و روایت میشود؛ همچنین، زمان کارکردهای گوناگونی در متن داستان برعهده می‌گیرد و به‌شیوه‌های مختلف در پیش‌برد داستان مؤثر واقع می‌شود. در این پژوهش، عنصر زمان در رمان شطرنج با ماشین قیامت مطابق نظریه ژرار ژنت بررسی شده ‌است. با توجه به ساختار خاطره‌مانند رمان، زمان‌پریشی در این متن بسامد بالایی دارد و زمان تقویمی اهمیت چندانی ندارد. علاقه نویسنده به داستان‌­نویسی برمبنای تصاویر ذهنی­اش، او را از ثبت تاریخ دقیق وقایع بی­نیاز کرده ‌است. نویسنده با بهره‌­گیری از تکنیک شکست زمان در طول روایت، به ایجاد تعلیق در داستان و نیز گره‌­گشایی از برخی ابهام‌های موجود در متن پرداخته است. توصیف‌های متعدد و توجه به جزئیات، زمان داستان را در بیشتر صحنه­‌ها متوقف کرده ‌است. در این رمان، بسامد روایت‌ رویدادها از نوع مفرد است و نویسنده با بهره‌گیری از این تمهید سعی کرده ‌است، به شتاب داستان و پیشبرد آن کمک کند. نویسنده رمان شطرنج با ماشین قیامت با استفاده از تمهیدات گوناگون زمانی کوشیده ‌است روایتگر دگرگونی نگاه شخصیت اصلی داستان از حالت جزماندیش به حالت مسامحه‌جو باشد و با استفاده از شگردهای به‌کارگیری زمان، در بسیاری از آموزه‌های ذهنی راوی تردید ایجاد کند.
واژه‌های کلیدی: روایت­ شناسی، زمان روایت، شطرنج با ماشین قیامت، حبیب احمدزاده، ژرار ژنت
متن کامل [PDF 5535 kb]   (102 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. احمدزاده، حبيب (1387) شطرنج با ماشين قيامت. تهران: سورة مهر.
2. بهنام¬فر، بهنام، اکبر شاميان ساروکلايي، و زينب طلايي (1393) «بررسي زمان‌بندي روايت در رمان سالمرگي بر اساس نظرية ژرار ژنت» . متن‌‌پژوهي ادبي. سال هجدهم. شمارة 60: 126-144.
3. تودوروف، تزوتان (1382) بوطيقاي ساختگرا. ترجمة محمد نبوي. چاپ دوم. تهران: آگه.
4. تولان، مايکل¬جي (1383) درآمدي نقادانه‌ـ‌زبان‌شناختي بر روايت. ترجمة ابوالفضل حري. تهران: بنياد سينمايي فارابي.
5. حاجي‌آقابابايي، محمدرضا (1396) «بررسي روايت¬شناسانة طوطي¬نامه». متن‌پژوهي ادبي. سال بيست‌ويکم. شمارة 74: 54-78.
6. حاجي‌آقابابايي، محمدرضا، و نرگس صالحي (1397) «بررسي عناصر روايت در شعر خوان هشتم و آدمک اخوان‌ثالث». شعرپژوهي. شمارة 35: 45-68.
7. حجازي، بهجت السادات (1392). «تحليل رمان چندآوايي شطرنج با ماشين قيامت». پژوهش زبان و ادبيات فارسي. شمارة 29: 172-145.
8. درودگريان، فرهاد، محمدرضا زمان‌احمدي، الهام حدادي (1390) «تحليل زمان روايي از ديدگاه روايت‌شناسي براساس نظرية ژنت در داستان "بي‌وتن" اثر رضا اميرخاني». سبک‌شناسي نظم و نثر فارسي. دورة‌ چهارم. شمارة 3: 138-127.
9. رضي، احمد و فائقه عبداللهيان (1389) «تحليل عناصر داستاني در رمان شطرنج با ماشين قيامت». ادبيات پايداري. سال دوم. شمارة 3: 204-231.
10. ريمون‌ـ‌کنان، شلوميت (1387) روايت داستاني: بوطيقاي معاصر. ترجمة ابوالفضل حري. تهران: نيلوفر.
11. صهبا، فروغ (1387) «بررسي زمان در تاريخ بيهقي براساس نظرية زمان در روايت». پژوهش‌هاي ادبي. سال پنجم. شمارة 21: 89-112.
12. طاهري، قدرت¬الـله، و ليلا سادات پيغمبرزاده (1388) «نقد روايت¬شناسانة ساعت پنج براي مردن دير است براساس نظرية ژرار ژنت». ادب‌پژوهي. دورة سوم. شمارة 8-7: 27-49.
13. غفاري، سحر، و سهيلا سعيدي (1393) «کارناوال‌گرايي در شطرنج با ماشين قيامت». نقد ادبي. سال هفتم. شمارة 25: 99-119.
14. فلکي، محمود (1382) روايت‎ داستان. تئوري‎هاي پايه‏اي داستان‏نويسي. تهران: بازتاب‌نگار.
15. لوته، ياکوب (1386) مقدمه‏اي بر روايت در ادبيات و سينما. ترجمة اميد نيک‏فرجام. تهران: مينوي‌خرد.
16. مارتين، والاس (1383) نظريه‎هاي روايت. ترجمة محمد شهبا. تهران: هرمس.
17. مندني‎پور، شهريار (1383) کتاب ارواح شهرزاد (سازه‎ها، شگردها و فرم‎هاي داستان نو). تهران: ققنوس.
18. يعقوبي، رؤيا (1391) «تفاوت ميان داستان و گفتمان براساس نظرية ژرار ژنت». پژوهش‌نامة فرهنگ و ادب. سال هشتم. شمارة 13: 289-311.
19. Genette, Gerard (1980) Narrative Discourse, An essay in method, Trans. Jane E. Lewin. Ithaca, New York: Cornell University Press.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

fallahi Z, haji aqa babaei M. Investigating the Element of Time in the Novel “Chess with the Doomsday Machine”. jls. 2021; 8 (20) :105-127
URL: http://jls.khu.ac.ir/article-1-1939-fa.html

فلاحی زهرا، حاجی آقا بابایی محمدرضا. بررسی عنصر زمان در رمان شطرنج با ماشین قیامت. مطالعات و تحقیقات ادبی. 1400; 8 (20) :127-105

URL: http://jls.khu.ac.ir/article-1-1939-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 8، شماره 20 - ( 5-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله مطالعات و تحقيقات ادبی Literary Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4375