[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 29، شماره 90 - ( 4-1400 ) ::
جلد 29 شماره 90 صفحات 269-247 برگشت به فهرست نسخه ها
نارسایی بیان سنتی در تحلیل تصویرهای شعر بیدل
مصطفی میردار رضایی*
دانشگاه مازندران ، mostafamirdar@yahoo.com
چکیده:   (550 مشاهده)
پیچیدگی هندسه برخی تصویرها، به‌ویژه تصویرهای سبک هندی، که در ساحت دانش بیان سنتی دیده نمی­شود و دانشمندان این حوزه در سنت تاریخی به آن اشاره­ای نکرده­اند، به‌اندازه­ای است که برای تجزیه و تحلیل آنها باید از ابزاری متناسب و درخور استفاده کرد. در مطالعه حاضر، که با روش کمی‌ـ‌آماری انجام شده ­است، نخست با بسامدگیری به بررسی و مقایسه شمار شگردهای منفرد و آمیغی در 500 بیت از غزلیات بیدل (که به­صورت تصادفی از سراسر دیوان او انتخاب شده) پرداخته شده و در ادامه، سه شگرد آمیغیِ «استعاره کنایه»، «استعاره ایهامی کنایه» و «استعاره ایهامی کنایه تشبیهی» در سازه تصویرهای بیدل بررسی شده است. نتایج این جستار نشان می­دهد که در هر دو بیت از اشعار بیدل، تقریباً، یک صناعت آمیغی وجود دارد؛ نیز یک­سوم تصویرهای بیدل به دست‌یاری همین شگردها خلق شده ­است و این یعنی با بسنده‌کردن به عناصر چهارگانه بیان سنتی (تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز) و نادیده‌گرفتن ابزارهای ادبی آمیغی، تحلیل و تفسیر سازه­های بیدل ناقص و نارسا خواهد بود.
 
واژه‌های کلیدی: بیدل، سبک هندی، بیان، شگردهای منفرد، شگردهای آمیغی
متن کامل [PDF 1503 kb]   (152 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. آرزو، عبدالغفور (1388) مقایسة انسان کامل از دیدگاه بیدل و حافظ. تهران: سورة مهر.
2. بیدل دهلوی، عبدالقادر (1386) گزیدة غزلیات بیدل. به‌کوشش محمدکاظم کاظمی. تهران: عرفان.
3. تفتازانی هروی، سعدالدین مسعود (1407 ه‍.ق) المطول فی شرح تخلیص المفتاح (افست از روی چاپ عثمانی 1330 ه‍.ق). کتابخانة آیت¬الـله العظمی مرعشی نجفی. قم: ایران.
4. حسن¬پور¬آلاشتی، حسین (1384الف) طرز¬ تازه. تهران: سخن.
5. حسن¬پور¬آلاشتی، حسین (1384ب) «معنی بیگانه در شعر صائب تبریزی». نشریة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز (48) 196: 70-85.
6. حبیب، اسدالـله (2010) دری به خانة خورشید. بلغاریه: مرکز نشر اینفورماپرنت.
7. ¬حسینی، حسن (1367) بیدل، سپهری و سبک هندی. تهران: سروش.
8. حق¬جو، سیاوش (1381ـ1380) «پیشنهاد برافزودن دو فن دیگر بر فنون چهارگانة علم بیان». در: مجموعه مقاله¬های نخستین گردهمایی پژوهش¬های زبان و ادب فارسی (جلد اول: 427ـ419) به‌کوشش محمد دانشگر. تهران: مرکز بین¬المللی تحقیقات زبان و ادبیات فارسی و ایران¬شناسی دانشگاه تربیت مدرس.
9. حق¬جو، سیاوش (1389) «سبک هندی و استعارة ایهامی کنایه». سبک¬شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب). سال چهارم. شمارة اول: 255-268.
10. حق¬جو، سیاوش و محسن سرمدی (1396) «کنایه¬های ترکیبی در غزلیات بیدل». پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارة 46: 45-68.
11. حق¬جو، سیاوش و مسعود اسکندری (1392) «کنایه¬پردازی ترکیبی در اشعار وحشی بافقی». مجموعه مقالات هشتمین همایش انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی. 12 شهریور. زنجان: دانشگاه زنجان.
12. حق¬جو، سیاوش و مصطفی میردار رضایی (1394) «بررسی صناعت استعارة کنایه در غزل صائب». دهمین همایش ترویج زبان و ادبیات فارسی. 4-6 شهریور. اردبیل: دانشگاه محقق اردبیلی.
13. حق¬جو، سیاوش و مصطفی میردار رضایی (1397الف) «باززایی عناصر ادبی تصویرساز قرن ششم در تصویرهای شعری قرن هشتم (نمود دوبارة شگردهای آمیغی در تصویرهای قرن هشتم)». جستارهای ادبی دانشگاه فردوسی مشهد. سال پنجاهم. شمارة 197: 125-155.
14. حق¬جو، سیاوش و مصطفی میردار رضایی (1397ب) «بررسی یکی از راه¬های بیگانه‌سازی در غزل‌های صائب». فنون ادبی دانشگاه اصفهان. سال دهم. شمارة 1 (پیاپی 22): 57-70.
15. حق¬جو، سیاوش و مصطفی میردار رضایی (1397ج) «تأثیر شگردهای آمیغی بلاغی بر فرآیند تکوین و تکامل تصویر سبک¬های شعر فارسی». اولین نشست کرسی¬های ترویجی عرضه و نقد ایدة علمی. استادان ناقد: مرتضی محسنی و علی¬اکبر باقری خلیلی. ناظر علمی فرزاد بالو. اردیبهشت 97. بابلسر: دانشگاه مازندران.
16. حق¬جو، سیاوش و مصطفی میرداررضایی (1397د) «وارسی سازه¬های تصویر در منطق¬الطیر». مجموعه مقالات نخستین همایش زبان فارسی و اندیشة ایرانی‌ـ‎اسلامی (فریدالدین عطار نیشابوری): فروردین 97. تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی: 634-659.
17. حق¬جو، سیاوش و مصطفی میرداررضایی (1393) «گونه¬ای کنایة آمیغی در غزل صائب». فنون ادبی دانشگاه اصفهان (6) 2: 69-84.
18. حق¬جو، سیاوش و مصطفی میرداررضایی (1395) «کشف و تکامل صناعتی سبک¬ساز». زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی (24) 81: 71-89. [DOI:10.18869/acadpub.jpll.24.81.71]
19. خطیب قزوینی، محمدبن عبدالرحمن (1302 ه‍.ق) تلخیص المفتاح فی المعانی و البیان و البدیع. بیروت: طبع داغر.
20. ریپکا، یان (1383) تاریخ ادبیات ایران. ترجمة ابوالقاسم سری. تهران: سخن.
21. سرمدی، محسن (1393) بررسی دو گونه کنایة ترکیبی در غزلیات بیدل. پایان¬نامة کارشناسی‌ارشد. به راهنمایی سیاوش حق¬جو. دانشگاه مازندران.
22. سکاکی، ابویعقوب یوسف (1348 ه‍.ق) مفتاح العلوم. بیروت: دارالکتب العلمیه.
23. شفيعي‌كدكني، محمدرضا (1371) شاعر آينه¬ها. چاپ سوم. تهران: آگه.
24. شفيعي‌كدكني، محمدرضا (1387) صورخیال در شعر فارسی. چاپ دوازدهم. تهران: آگاه.
25. شفيعي‌كدكني، محمدرضا (1388) موسيقي شعر. چاپ یازدهم. تهران: آگاه.
26. شفیعیون، سعید (1387) زلالی خوانساری و سبک هندی: بررسی جایگاه زلالی در شعر قرن یازدهم همراه¬های شعر او. تهران: سخن.
27. شمس لنگرودی، محمد (1367) گردباد شور جنون: تحقیقی در سبک هندی و احوال و اشعار کلیم کاشانی. چاپ دوم. تهران: چشمه.
28. شمیسا، سیروس (1383) بیان و معانی. چاپ هشتم. تهران: فردوسی.
29. غلامرضایی، محمدرضا (1381) سبک¬شناسی شعر پارسی از رودکی تا شاملو. تهران: جامی.
30. فتوحی، محمود (1379) نقد خیال: نقد ادبی در سبک هندی. تهران: روزگار.
31. ملایی، محمد (1395) بررسی کنایات ترکیبی در غزلیات کلیم همدانی. به‌راهنمايي سیاوش حق‌جو. پایان¬نامة کارشناسی‌ارشد. دانشگاه مازندران.
32. میرداررضایی، مصطفی (1391) ابعاد کنایه در غزلیات صائب. پایان¬نامة کارشناسی‌ارشد. به‌راهنمایی سیاوش حق¬جو. دانشگاه مازندران.
33. میرداررضایی، مصطفی (1397) فرآیند تکوین و تکامل تصویر از سبک خراسانی تا سبک هندی با تکیه بر شگردهای ترکیبی. رسالة دکتری. به راهنمایی سیاوش حق¬جو. دانشگاه مازندران.
34. ¬¬¬نورانی¬وصال، عبدالوهاب (1371) «سبک هندی و وجه تسمیة آن». در: صائب و سبک هندی در گسترة تحقیقات ادبی. به¬کوشش محمدرسول دریاگشت. تهران: قطره.
35. وفایی، عباسعلی و سیدمهدی طباطبایی (1389) «بررسی ویژگی¬های سبکی بیدل دهلوی». سبک‌شناسی نظم و نثر (بهار ادب). سال سوم. شمارة چهارم (پیاپی 10): 69-85.
36. هادی، نبی (۱۳۷۶) عبدالقادر بیدل دهلوی. ترجمة توفیق هاشم¬پور سبحانی. تهران: قطره.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mirdar Rezaee M. The Inadequacy of Traditional Expression in the Analysis of Bidel’sPoeticImages. زبان و ادبیات فارسی. 2021; 29 (90) :247-269
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4016-fa.html

میردار رضایی مصطفی. نارسایی بیان سنتی در تحلیل تصویرهای شعر بیدل. زبان و ادبیات فارسی. 1400; 29 (90) :269-247

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4016-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 29، شماره 90 - ( 4-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.08 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4362