[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 29، شماره 91 - ( 9-1400 ) ::
جلد 29 شماره 91 صفحات 56-37 برگشت به فهرست نسخه ها
کارکرد مراقبتی‌‌ـ‌‌تنبیهی فضای زندان در زندان‌سروده‌های احمد شاملو: خوانشی گفتمانی و جامعه‌شناختی
سیداحمد پارسا1، منصور رحیمی*2
1- دانشگاه کردستان
2- دانشگاه کردستان ، mansourrahimi13@gmail.com
چکیده:   (523 مشاهده)
زندان‌سروده‌های احمد شاملو ازنظر ساختاری، کارکردی، مضمونی و گفتمانی تفاوت‌های معناداری با شکل کلاسیک حبسیه دارد. در پژوهش حاضر، با رویکردی تلفیقی و از راه به‌کارگیری ابزار گفتمانی و نشانه‌شناختی، زندان‌سروده‌های احمد شاملو بررسی شده است. در پژوهش حاضر، به‌منظور تفسیر کارکرد زندان به‌مثابه ابزاری تنبیهی، از آرای فوکو درباب مراقبت و تنبیه استفاده شده و در جهت تبیین مناسبات قدرت و پیوندش با فضای انضباطی و مجازات زندان، گریزی به مبحث سلطه و اقتدار زده شده و از آثار جامعه‌شناسان و فیلسوفانی چون ماکس وبر و توماس هابز بهره‌ گرفته شده است. در تفسیر فضای زندان نیز آرای لوفور در خصوص فضا و منظر به‌کار گرفته شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که شاملو اتهامش را نمی‌پذیرد و مجازات را نامشروع می‌داند و به‌این‌وسیله کارکرد تنبیهی و انضباطی زندان را بی‌اعتبار می‌کند؛ نیز، فضای زندان در زندان‌سروده‌های شاملو فضایی گفتمانی است که شاعر کوشیده است با گریزهای پیاپی به فضای بیرونی، از ظرفیت دیالکتیکی فضا بهره بگیرد و زندان را از هویت کالبدی و متعین خود به‌مثابه مکانی بسته و محصور تهی کند و آن را همچون تجربه زیستی بایسته‌ای در جهت نیل به مقصود به‌تصویر بکشد.
واژه‌های کلیدی: احمد شاملو، زندان‌سروده، فضا، مراقبت و تنبیه، فوکو، لوفور
متن کامل [PDF 5166 kb]   (97 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. اميري، جهانگير؛ شيوا صادقي، و نورالدين پروين (1398) «واکاوي زندان‌سروده‌هاي ابراهيم مقادمه برمبناي مؤلفه‌هاي سبک‌شناسي لايه‌اي». نقد ادب معاصر عربي. سال نهم (پياپي 18): 47-72.
2. پورنامداريان، تقي (۱۳۸۱) سفر در مه. تهران: نگاه.
3. جوان، جعفر؛ سعيد دليل، و محمد سلماني‌مقدم (1392) ديالکتيک فضا ازمنظر لوفور. مطالعات جغرافيايي مناطق خشک. سال سوم. شمارة 12: 1-17.
4. حاتمي‌نژاد، حجت (۱۳۹۹) «واکاوي مفهوم فلسفي فضا و فضامندي شهرها ازمنظر لوفور». مطالعات طراحي شهري و پژوهش‌هاي شهري. سال سوم. شمارة ۲ (پياپي ۱۱): 22-1.
5. خليلي جهان‌تيغ، مريم، و مرضيه قاسميان (۱۳۹۴) «تحليل زندان در سروده‌هاي بهار و محمود درويش». ادبيات تطبيقي. سال هفتم. شمارة ۱۲: 156-131.
6. دزفوليان، کاظم (1371) «عناصر سازندة شعر حبسيه براساس اشعار مسعود سعد». ادبيات و علوم انساني دانشگاه شهيدبهشتي. شمارة ۸ و ۹: 56-38.
7. دودمان کوشکي، علي، و عيسي داراب‌پور (1390) «وصف زندان و احوال دروني در زندان‌سروده‌هاي فارسي و عربي». پژوهشنامة ادب غنايي. سال نهم. شمارة 16: 73-98.
8. دلوز، ژيل (1394) فوکو. ترجمة نيکو سرخوش و افشين جهانديده. تهران: ني.
9. رجبي، عرفان، و جلال سخنور (1397) «تکنيک‌هاي ادبي و ضرب‌آهنگ‌هاي زندگي روزمره به‌مثابة کردارهاي توليد فضا در رمان صفر کي اثر دان دليلو». نقد زبان و ادبيات خارجي. دورة پانزدهم. شمارة 21: 179-198.
10. رضايي، رمضان (1398) «بررسي تطبيقي حبسيات ملک‌الشعراء بهار و احمد صافي نجفي». پژوهشنامة ادب غنايي. سال هفدهم. شمارة ۳۲: 135-158.
11. رضايي، محمد، و آزاده اکبري (1393) «بررسي و مقايسة عناصر شعري در يمگان‌نامه‌هاي ناصرخسرو و حبسيه‌هاي مسعود سعد». سبک‌شناسي نظم و نثر. سال هفتم. شمارة 25: 103-120.
12. زرين‌کوب، عبدالحسين (1372) شعر بي‌دروغ شعر بي‌نقاب. چاپ هفتم. تهران: علمي.
13. زيني‌وند، تورج، و پيمان صالحي (۱۳۹۱) «حبسيه‌سرايي در شعر عربي و فارسي». زبان و ادب فارسي دانشگاه آزاد سنندج. سال چهارم. شمارة ۱۱: 54-29.
14. شاملو، احمد (1381) مجموعه آثار؛ دفتر يکم: شعرها. تهران: زمانه.
15. شبلينگ، ژاک (1385) جغرافيا چيست؟ تأملي در مسائل بنيادي جغرافياي معاصر. ترجمة سيروس سهامي. تهران: محقق.
16. شريف‌زاده، منصوره (1382) «حبسيه‌هاي فرخي يزدي و مسعود سعد سلمان از ديد تطبيقي». فرهنگ. شمارة ۴۶ و ۴۷: 147-133.
17. شيعه، اسماعيل؛ مصطفي بهزادفر، و احمدعلي نامداريان (1396) «تدوين چارچوب نظري منظر شهري به‌کمک نظرية توليد فضا و نيروهاي مؤثر بر منظر شهري». مطالعات شهري. دورة ششم. شمارة ۲۴: 81-94.
18. طاهري، زهرا (1396) «خانة پدري و پسافضا در خانة شن و مه». نقد زبان و ادبيات خارجي. دورة چهاردهم. شمارة 19: 233-257.
19. ظفري، ولي‌اللـه (1384) حبسيه‌سرايي در ادب فارسي. جلد اول و دوم. تهران: اميرکبير.
20. عبدي، صلاح‌الدين؛ هادي نظري منظم، و ابوذر گلزار (۱۳۹۳) «بازتاب عنصر مکان در ادبيات زندان. مطالعة موردپژوهانه: ورق‌پاره‌هاي زندان بزرگ علوي و يوميات الواحات صنع الله ابراهيم)». کاوش‌نامة ادبيات تطبيقي. سال چهارم. شمارة ۱۴: 25-43.
21. فرضي، حميدرضا، و الهام عليپور لشکرشکن (1390) «بررسي تطبيقي حبسيات ملک‌الشعراي بهار و ناظم حکمت». ادبيات تطبيقي. سال پنجم. شمارة 18: 111-134.
22. فروزنده، محمدرضا، و سيدامير منصوري (1398) «تأملي بر مکان‌مندي صورت‌بندي اجتماعي در فضاي شهري برمبناي «جامعه‌شناسي فضا»ي گئورگ زيمِل؛ مطالعة موردي خيابان انقلاب (حدفاصل ميدان انقلاب تا چهارراه وليعصر)». باغ نظر. سال شانزدهم. شمارة ۷۳: 65-76.
23. فوکو، ميشل (1378) مراقبت و تنبيه. ترجمة نيکو سرخوش و افشين جهانديده. تهران: ني.
24. فوکو، ميشل (1384) نظم گفتار. ترجمة باقر پرهام. تهران: آگه.
25. فولاديان، مجيد، و حميدرضا جلايي‌پور (1395) «مقايسة سلطة فره‌مندانه و سلطة کاريزماتيک با تکيه بر آراي وبر: ايضاح يک خلط مفهومي». مطالعات ميان‌رشته‌اي در علوم انساني. سال هشتم. شمارة 3: 53-88.
26. موسوي‌نيا، سيدرحيم (1396) «فضاي روايت از شخصيت‌پردازي تا درک خواننده: نگاهي به نظريه‌هاي ساختارگرايان و پساساختارگرايان». نقد زبان و ادبيات خارجي. دورة چهاردهم. شمارة 19: 316-297.
27. ميلز، سارا (1388) گفتمان. ترجمة فتاح محمدي. زنجان: هزارة سوم.
28. هابز، توماس (1392) لوياتان. ترجمة حسين بشيريه. تهران: ني.
29. Gregory, Derek (1994) Geographical imaginations, Blackwell.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Parsa S A, Rahimi M. The Surveillance-Punitive Function of Prison in the Prison Poems of Ahmad Shamlou: A Discoursal and Sociological Analysis. زبان و ادبیات فارسی. 2021; 29 (91) :37-56
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4090-fa.html

پارسا سیداحمد، رحیمی منصور. کارکرد مراقبتی‌‌ـ‌‌تنبیهی فضای زندان در زندان‌سروده‌های احمد شاملو: خوانشی گفتمانی و جامعه‌شناختی. زبان و ادبیات فارسی. 1400; 29 (91) :56-37

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4090-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 29، شماره 91 - ( 9-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه  زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.08 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4410