[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 29، شماره 91 - ( 9-1400 ) ::
جلد 29 شماره 91 صفحات 260-237 برگشت به فهرست نسخه ها
تعبیر معنایی نام‌آواهای فارسی برمبنای الگوهای ساخت‌واژی
راحله گندمکار*1، بنفشه مسگری2
1- دانشگاه علامه طباطبایی ، r.gandomkar@atu.ac.ir
2- دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده:   (366 مشاهده)
در پژوهش حاضر، با هدف ارائه تحلیلی پیکره‌بنیاد درباب ارتباط میان تعبیر معنایی نام‌آواهای زبان فارسی و ویژگی ساخت‌واژی آنها، تمام نام‌آواهای ثبت‌شده در فرهنگ نام‌آواها در زبان فارسی (۱۳۷۵)، که برابر 2570 مدخل بوده است، بررسی شده و با تحلیل ساخت‌واژی و معنایی آنها، نام‌آواهای دوگان‌ساخت فارسی، شامل تکرار کامل ناافزوده، تکرار کامل افزوده میانی، تکرار کامل افزوده پایانی، تکرار کامل پژواکی، و تکرار کامل پژواکی افزوده، تحت بررسی قرار گرفته است. نتایج تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد، فرآیند تکرار ساخت‌واژی پژواکی برای «تأکید و برجسته‌سازی» معنی نام‌آواها به‌کار می‌رود؛ مفهوم «تداوم پیوسته» ازطریق تکرار کامل ناافزوده شکل می‌گیرد؛ نام‌آواهای دربردارنده معنی «تداوم ناپیوسته»، افزون‌بر بهره‌مندی از ساختار دوگانی، دارای همخوان‌های انسدادی در فاصله بین دو تکرار صورت نام‌‌آوا هستند؛ معنی «تداوم به‌همراه سایش و کشیده‌شدن»، با استفاده از شیوه تکرار کامل افزوده میانی «و» یا «ا» صورت‌بندی می‌شود؛ و ویژگی معنایی «خفیف و جزئی»بودن نام‌آواها با تکرار کامل ساخت‌واژه و انتخاب همخوان‌هایی با شیوه تولید سایشی یا انسایشی صورت می‌پذیرد؛ صورت ساخت‌واژی تکرار پژواکی افزوده میانی «و» نیز برای افاده معنی «تعدد و کثرت» استفاده می‌شود؛ و درنهایت، تأکید بر «شدت صدا یا عمل» ازطریق شکل ساخت‌واژی مشتق پسوندی صورت می‌گیرد و به گروه تکرار ساخت‌واژی تعلق ندارد. 
واژه‌های کلیدی: نام‌آوا، نام‌آوا واژه، ساخت‌واژه، تکرار، تعبیر معنایی
متن کامل [PDF 6008 kb]   (59 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. ابومحبوب، احمد (1388) «کارکرد نام و آواها در غزليات مولانا». کتاب ماه ادبيات. سال سوم. شمارة ۳۰ (۱۴۴): 24-19.
2. اعتباري، زهرا (1397) «تحليل ‌ساختاري و معنايي نام‌آواهاي زبان گيلکي در مقايسه با زبان فارسي». ادبيات و زبان‌هاي محلي ايران زمين. دورة هشتم. شمارة 2: 1-24.
3. بياباني، احمدرضا؛ يحيي طالبيان و محسن محمدي کردياني (1395) «بررسي کارکردهاي نام‌آوا در هشت‌کتاب سپهري». نثرپژوهي ادب فارسي. 19 (40): 25-48.
4. داوري اردکاني، نگار، و حسين مغاني (1394) «تحليل نام‌آواهاي رايج در گويش دشستاني: رويکردي ساختاري و معنايي». زبان‌پژوهي. شمارة 15: 83-105.
5. ساسلي، عزيز (1390) بررسي تطبيقي نام‌آواهاي زبان فارسي و کُردي سوراني. پايان‌نامة کارشناسي‌ارشد. دانشکدة علوم انساني. مرکز پيام‌نور تهران.
6. شقاقي، ويدا (1392) مباني صرف. تهران: سمت.
7. صفوي، کورش (۱۳۹۹) واژه. تهران: علمي.
8. طارميلر، هادي (1382) «گزارشي از اصوات در ديوان شمس». رشد و آموزش زبان و ادب فارسي. شمارة 65: 16-19.
9. قاسمي، مسعود (1377) «اسم صوت و کاربردهاي يک نام‌آوا در فارسي و عربي». نامة پارسي. شمارة 9: 52-49.
10. مايل‌هروي، نجيب (1374) «پسوندي نام‌آواساز در گونه‌هاي فارسي خراساني». نامة فرهنگستان. شمارة 2: 73-68.
11. محمدي، علي، و عبدالستار نقشبندي (1374) «تحليل و بررسي نام‌آواها در زبان کردي و پژوهشي در مصداق‌هاي کردي و فارسي آن». پژوهش‌هاي زبانشناسي تطبيقي. شمارة 9: 243-256.
12. محمدي، علي، و ماندانا کمرخاني (1393) «صدامعنايي در شعر گفتاری معاصر». ادب‌پژوهي. شمارة 27- 137- 162.
13. محيي‌الدين قمشه‌اي، غلامرضا (1390) تصويرگونگي در ساخت‌هاي آوايي، صرفي و نحوي زبان فارسي. رسالة دکتري. دانشگاه علامه طباطبائي. دانشکدة ادبيات فارسي و زبان‌هاي خارجي.
14. مدرسي قوامي، گلناز (۱۳۹۶) راهنماي آوانويسي و واج‌نويسي زبان فارسي. تهران: دانشگاه علامه طباطبائي.
15. نيکوبخت، ناصر (1383) «‌صوت‌آواها و نظرية منشأ زبان». پژوهش‌هاي ادبي. دورة اول. شمارة ۳: ۱۱۵-۱۳۲.
16. وحيديان کاميار، تقي (1375) فرهنگ نام‌آواها در زبان فارسي. مشهد: دانشگاه فردوسي مشهد.
17. Attridge, D. (1988) Peculiar Language: Literature as Difference from the Renaissance. Routledge. Oxfordshire, UK
18. Bredin, H. (1996) "Onomatopoeia as a Figure and a Linguistic Principle". New Literary History, 27(3), 555-569. Retrieved July 9, 2021, from http://www.jstor.org/stable/20057371 [DOI:10.1353/nlh.1996.0031]
19. Itagaki, S. (2019) A Study on Sound Symbolism: The Cognitive and Neural Mechanism Underlying the Sound-meaning Correspondence in Language. Doshisha University. Graduate School of Life and Medical Sciences. Kyoto City, Japan.
20. Laing, C. (2019) "A role for onomatopoeia in early language: evidence from phonological development". Language and Cognition. 11(2). 173-187. [DOI:10.1017/langcog.2018.23]
21. Hockett, C. (1963). The problem of universals in language. In J. Greenberg (Ed.), Universals of language (pp. 1-22). Cambridge, MA: MIT Press.
22. Hinton, L., Nichols, J., & Ohala, J. J. (1994). Sound-symbolic processes.In L. Hinton, J. Nichols, & J. Ohala (Eds.), Sound symbolism (pp. 1-14). Cambridge, UK: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511751806.001]
23. Masuda, K. (2002) A Phonetic Study of Sound Symbolism. Ph.D. dissertation. University of Cambridge, UK
24. Mueller-Vollmer, Kurt and Markus Messling (2017) "Wilhelm von Humboldt", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), URL = .
25. Richards, J. et. al. (1985) Longman dictionary of linguistics. London: Longman.
26. Sasamoto. R. (2019) Onomatopoeia and Relevance: Communication of Impressions Via Sound. Palgrave studies in sound. Springer International Publishing. [DOI:10.1007/978-3-030-26318-8]
27. Sidhu, D.M., Pexman, P.M. (2018) "Five mechanisms of sound symbolic association". Psychon Bull Rev 25, 1619-1643. [DOI:10.3758/s13423-017-1361-1]
28. Vihman, M. (1978) "Consonant Harmony: its Scope and its Function". Universals of Human Language. Vol 2. 231-334.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Gandomkar R, Mesgari B. Semantic Interpretation of Persian Onomatopoeic Words Based on Word Formation Patterns. زبان و ادبیات فارسی. 2021; 29 (91) :237-260
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4094-fa.html

گندمکار راحله، مسگری بنفشه. تعبیر معنایی نام‌آواهای فارسی برمبنای الگوهای ساخت‌واژی. زبان و ادبیات فارسی. 1400; 29 (91) :260-237

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4094-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 29، شماره 91 - ( 9-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه  زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.09 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4410