fa واکاوی همدیدی دوره های خشک تابستانه سواحل جنوبی دریای خزر و رابطه آن با گردش های وردسپهری تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp; <strong>در این پژوهش الگوهای همدیدی دوره گرم سال که باعث توقف بارش و ایجاد دوره&shy;های خشک کوتاه تا ابرمدت می&shy;شوند مورد شناسایی و واکاوی قرار گرفتند. بدین منظور از آمار 8 ایستگاه همدید برای شناسایی دوره&shy;های خشک فصل گرم بمدت 30 سال (1986 تا 2015) استفاده گردید. میانگین بارش روزانه دوره هر ایستگاه بعنوان مقدار آستانه جهت تفکیک دوره&shy;های تر و خشک بکار رفت. سپس با توجه به آثار دوره&shy;های خشک، اقدام به تعریف ذهنی و عینی آنها با مدتهای مختلف گردید. بدین ترتیب 5 دوره عددی 12 تا 15، 15 تا 30، 30 تا 45، 45 تا 60 و بیشتر از 60 روز مشخص شد. با تحلیل عاملی داده&shy;های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسگال، 4 مولفه برای هر دوره و در مجموع 20 مولفه برای 5 دوره خشک شناسایی شد. در مجموع 5 الگوی مشترک شرایط پایدار جوی دوره&shy;های خشک را کنترل می&shy;کنند. بطوریکه بیشتر روزهای خشک دوره گرم سال در اثر سیطره هسته پرارتفاع جنب حاره ایجاد می&shy;شوند، که دارای آرایش گسترده، زوجی، دو هسته&shy;ای، سه هسته&shy;ای، جای&shy;گزیده هستند. برخی از روزهای خشک منطقه در اثر زبانه پرارتفاع جنب حاره ایجاد می&shy;شوند که اثر پرارتفاع جنب حاره در خشکی هوای ساحل جنوبی دریای خزر کاملا محرز است. بقیه روزهای خشک در اثر جنوبی شدن جریانات، تضعیف جریانات شمالی و منطقه واچرخندی ناوه ایجاد شدند. همچنین بررسی نقشه آنومالی مولفه&shy;ها و خطوط هم&shy;ارتفاع روز نماینده در تراز 500 هکتوپاسگال نشان داد که آنتی&shy;سیکلونها یا واچرخندها با فاز مثبت و سیکلونها یا چرخندها با فاز منفی آنومالیها هماهنگ هستند. </strong></div> <div style="text-align: justify;">In this study, the synoptic patterns of the warm period of the year that lead to the cessation of rainfall and the creation of short to long dry spells were identified and analyzed. For this purpose, the rainfall data of 8 synoptic stations were used to identify the dry spells of the warm season for 30 years (1986 to 2015). The average daily rainfall of each station was used as the threshold value to distinguish between wet and dry spells. Then, according to the effects of dry spells, they were defined subjectively and objectively with different durations. Thus, 5 numerical periods of 12 to 15, 15 to 30, 30 to 45, 45 to 60 and more than 60 days were identified. By factor analysis of Geopotential height data at 500 hPa, 4 components were identified for each period and a total of 20 components for 5 dry spells. Therefore, 5 common patterns control the stable weather conditions of dry spells. Most dry days are caused by subtropical high-pressure nuclei, which have a wide, even, dual-core, triple-core arrangement. The effect of subtropical high pressure on the dryness of the southern coast of the Caspian Sea is quite evident. Other dry days were caused by southerly currents, weakening of northern currents, and the trough Anticyclones&rsquo; area. Also, the anomaly map of the components days at the 500 hPa level showed that the anticyclones and cyclones correspond to the positive and negative phases of the anomalies, respectively.</div> سطح آستانه, دوره های خشک, تحلیل عاملی, الگوهای همدید, سواحل جنوبی دریای خزر. Threshold level, dry spells, factor analysis, synoptic patterns, southern coasts of the Caspian Sea. 1 20 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1152-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Roshani محمود روشنی m.roahani@gmail.com 100319475328460013084 100319475328460013084 Yes - -دانشگاه خوارزمی Mohammad Saligheh محمد سلیقه saligheh@khu.ac.ir 100319475328460013085 100319475328460013085 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Bohlol Alijani بهلول علیجانی alijani@khu.ac.ir 100319475328460013086 100319475328460013086 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Zahra Begum Hejazizadeh زهرا بیگم حجازی زاده hedjazizadeh@yahoo.com 100319475328460013087 100319475328460013087 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی