fa اثر ریخت ­شناسی و بیوشیمیایی کمبود فسفات روی ارقام مختلف لوبیای چیتی علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فسفر یکی از عناصر ضروری برای رشد و تولید محصول در گیاهان است. </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از آنجایی که خاک&shy; های کشاورزی ایران غالبا آهکی و محتوی فسفات قابل دسترس در این خاک&shy; ها بسیار پایین است، کمبود فسفات به عنوان یک محدودکننده عمده غذایی شناخته شده است و به&shy; کارگیری کودهای فسفاته برای تولید محصول مناسب ضروری است. به&shy; علاوه، به &shy;کارگیری کود فسفاته باعث آلودگی منابع آبی و خاک می &shy;شود، بنابراین، باید استراتژی&shy; هایی به کار برد که استفاده از کودهای فسفاته کاهش داده شود. شناسایی ژنوتیپ &shy;های متحمل&shy;تر به کمبود فسفات در خاک، یک استراتژی ارزان قیمت برای ترویج کشاورزی پایدار در خاک&shy; های کم حاصلخیز است.</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این مطالعه، پاسخ&shy; های ریخت &shy;شناسی و بیوشیمیایی پنج رقم زراعی لوبیا چیتی (تلاش، محلی خمین، صدری، کوشا و لاین </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ks21191</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به دو سطح </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">واجد فسفات کافی و کمبود فسفات </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تحت بررسی قرار گرفت.</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج نشان داد که </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">وزن </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تر و خشک و طول اندام&shy; های هوایی در ارقام لوبیای تحت شرایط کمبود فسفات به میزان قابل ملاحظه &shy;ای از میزان آن</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها در شاهد پایین &shy;تر بود. </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در حالی که</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;طول ریشه در ارقام تحت کمبود فسفات از شاهد بیش‌تر بود. در شرایط کمبود فسفات، </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم‌ترین و بیش‌ترین میزان </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;فسفر کل به ترتیب در رقم &shy;</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">محلی </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خمین و تلاش مشاهده شد. تحت شرایط کمبود فسفات، فعالیت&shy; آنزیم های سوپراکسید دیسموتاز </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> پراکسیداز در ریشه و کاتالاز در برگ به میزان قابل ملاحظه&shy; ای افزایش نشان داد.</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مجموع، رقم &shy;های محلی خمین و تلاش به &shy;ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین تحمل به شرایط کمبود فسفات را نشان دادند. &nbsp;</span></span><br /> &nbsp;<br /> <br /> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span> Phosphorus <a name="OLE_LINK5"></a><a name="OLE_LINK4">is an essential nutrient for plant growth and productivity. </a>Since agricultural soils in Iran are predominantly calcareous with very low available Pi content, Pi deficiency has been considered to be a major nutritional constraint for crop production, thus, the application of Pi-fertilizers is essential for satisfactory crop production. The application of Pi-fertilizers contaminates soil and water resources. Therefore, the application of Pi-fertilizers should be reduced through some efficient strategies. The identification of genotypes more tolerant to Pi deficiency is an important low-cost strategy to promote sustainable agriculture in low fertility soils. In this study, the morphological and biochemical responses of five cultivars of common bean (Talash, Mahali Khomein, Sadri, Kosha and Line Ks21191) were evaluated under Pi sufficiency and Pi deficiency. Under Pi-deficient conditions, fresh and dry weights and shoot length were lower while root length was higher in comparison with Pi-sufficient conditions. Under Pi-deficient conditions, the highest and lowest levels of total P were observed in Mahali Khomein and Talash, respectively. The activities of superoxide dismutase and peroxidase in root and catalase in leave showed remarkable increase under Pi-deficient conditions. In conclusion, Mahali Khomein and Talash were the most and the least Pi-deficient tolerant cultivars, respectively.<br /> &nbsp;<br /> &nbsp; آنزیم ­های آنتی­ اکسیدان,  فسفر, لوبیا, وزن ­تر, وزن­ خشک antioxidant enzymes, common bean, dry weight, fresh weight, phosphorus 206 218 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1054-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim shirinpour ابراهیم شیرین پور shirinpour4@yahoo.com 10031947532846008089 10031947532846008089 No Faculty of Basic Sciences, Department of Biology, Lorestan University, Khorramabad, Iran دانشکده علوم پایه، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Maryam nasra esfahani مریم نصر اصفهانی esfahani_nm@yahoo.com 10031947532846008090 10031947532846008090 Yes Faculty of Basic Sciences, Department of Biology, Lorestan University, Khorramabad, Iran دانشکده علوم پایه، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران davood bakhshi داود بخشی bakhshi-d@guilan.ac.ir 10031947532846008091 10031947532846008091 No Faculty of Agriculture, Department of Horticulture, University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران