fa بهینه‌سازی بیان مسیر بیوسنتز فلاونوئید نارینجنین با استفاده از کشت سلولی یارُویا لیپولیتیکا علوم سلولی و مولکولی Cell and Molecular Biology مقاله پژوهشی Original Article &nbsp;<span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">امروزه استفاده از مخمر </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یارُویا لیپولیتیکا&nbsp;</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به دلیل برخورداری از ظرفیت تولید بالا، گلیکوزیله شدن در مقادیر کم، برخورداری از نشانگرهای مولکولی و ابزارهای ژنتیکی انحصاری به طور گسترده و برای سرعت بخشیدن به روند تولید ترکیبات گیاهی-دارویی و به عنوان یک میزبان سلولی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. نارینجنین نه‌تنها به‌عنوان هسته مرکزی تولید فلاونوئیدهای مختلف از اهمیت زیادی برخوردار است، بلکه در گیاهان و نیز درمان بیماری &shy;های</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مختلف انسان نقش ویژه &shy;ای برعهده دارد. به‌همین منظور و برای تولید بهینه این ترکیب فلاونوئیدی ارزشمند، ژن&shy; های مهم و اصلی مسیر بیوسنتز نارینجنین از منابع مختلف گیاهی شناسایی شدند و پس از مقایسه الگوی بیان و به منظور تولید نارینجنین در میزبان موردنظر معرفی شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که <em>chs</em>&nbsp;</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ژن کلیدی و مهم در تولید نارنجنین به‌شمار می&shy; رود و به‌همین منظور افزایش تعداد نسخه&shy; های این ژن در هر سازه ژنی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه داده &shy;های HPLC&nbsp;</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-size: 10pt;"><font face="B Nazanin">نشان داد که بهینه‌سازی شرایط رشد و رفع موانع محدودکننده و نیز افزایش تعداد 5 نسخه ژن </font><em b="" nazanin="" style="font-family: ">chs</em><font face="B Nazanin">&nbsp;</font><font face="Times New Roman, serif"><i>در&nbsp;</i></font></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هر سازه می&shy; تواند 14/7 برابر میزان نارینجنین را افزایش دهد و تولید آن را به 16/90 میلی&shy; گرم در لیتر برساند. این بررسی نشان داد که دانش کافی از ژن&shy;های درگیر در مسیر بیوسنتزی فراورده موردنظر، طراحی مصنوعی این مسیر و نیز بهره &shy;گیری از مخمر </span></span></span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Y. lipolytica</span></span></span></em><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به عنوان یک میزبان کارآمد و ارزان می &shy;تواند در تولید انبوه ترکیبات گیاهی-دارویی نقش به سزایی داشته باشد. </span></span></span></span> <em>Yarrowia lipolytica,</em> as a good cell factory to speed up the production of plant pharmaceutical components, has been considered to be one of the most important and attractive micro-organisms in recent years, due to its high secretion capacity, limited glycosylation, large range of genetic markers and molecular tools. Naringenin, as a central core of flavonoids production, plays important roles both in plants and in the treatment of different types of human diseases. For this purpose, specific naringenin biosynthesis genes from different origins were selected and introduced after comparative expression profiling in <em>Y. lipolytica</em>. This research indicated that <em>chs</em> plays the main role in the production of naringenin, so the increase copy number of this gene <a name="_Hlk23146730">in each construct was investigated.</a> The HPLC results confirmed that the construct with 5 copy numbers of <em>chs</em> resulted in 7.14 fold increase of naringenin extracellular titer to 90.16 mg/L in shake flask cultures. The results reported in this study demonstrated that sufficient knowledge of genes involved in the specific biosynthesis pathway, synthetic gene pathway and using <em>Y. lipolytica </em>as a capable and cheap host could help bioengineers to produce significant amounts of pharmaceutical components. <strong><span dir="RTL"></span></strong><br /> &nbsp;<br /> &nbsp; تعداد نسخه ژن, جریان متابولیسم, کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا, میزبان مخمر, مهندسی متابولیت gene copy number, HPLC, metabolic engineering, metabolic flux, yeast host 133 144 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1137-1&slc_lang=fa&sid=1 Monireh Marsafari منیره مارصفری mamonir@umbc.edu 10031947532846008903 10031947532846008903 No Faculty of Agricultural Science, University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Habibollah Samizadeh Lahiji حبیب اله سمیع زاده لاهیجی hsamizadeh@yahoo.com 10031947532846008904 10031947532846008904 Yes Faculty of Agricultural Science, University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Babak Rabiei بابک ربیعی babrabiei@gmail.com 10031947532846008905 10031947532846008905 No Faculty of Agricultural Science, University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Ali Ashraf Mehrabi علی اشرف مهرابی alia.mehrabi@yahoo.com 10031947532846008906 10031947532846008906 No Faculty of Agriculture, University of Ilam, Ilam, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران Yongkun Lv یونگ کون لوی lykun2012@foxmail.com 10031947532846008907 10031947532846008907 No Faculty of Biotechnology, Jiangnan University, Jiangsu, China دانشکده بیوتکنولوژی، دانشگاه جیانگ نان، جیانگ سو، چین Peng Xu پنگ شو pengxu@umbc.edu 10031947532846008908 10031947532846008908 No Department of Chemical, Biochemical and Environmental Engineering, University of Maryland Baltimore County, Baltimore, USA دانشکده مهندسی شیمی، بیوشیمی و محیط زیست، دانشگاه مریلند، بالتیمور، آمریکا