یافته های نوین در علوم زیستی

سنجش الکتروشیمیایی آنتی‌بادی مونوکلونال ضد توکسوئید کزاز توسط تقویت نقره نانوذرات طلا بر الکترود کربن شیشه‌ای اصلاح شده با نانولوله‌های کربنی

احمد مولایی راد

کزاز توسط توکسین حاصل از باکتری كلستریديوم تتاني ایجاد می شود. به دلیل آلودگی سریع و آسان با این باکتری، تشخیص وضعیت ایمنی افراد نسبت به این عامل حائز اهمیت است. از این رو بیوسنسورهای الکتروشیمیایی یکی از ابزارهای سودمند در این رابطه بوده و دارای ویژگی هایی مانند سرعت، سادگی، تجهیزات ارزان و قابل حمل هستند، با این وجود حساسیت شناسایی آنها کافی نیست. بنابراین، تقویت نقره در ارتباط با نانوذرات-طلا برای بهبود شناسایی آنالیت ها پیشنهاد شده است. از این رو در بررسی اخیر با کاربرد نانوذرات-طلا به عنوان برچسب و پس از آن تقویت نقره، حضور آنتی بادی ضد توکسوئید کزاز به صورت "آری یا نه" به روش الکتروشیمیایی با قالب سنجش های ایمنی غیر مستقیم بر روی الکترودهای کربن-شیشه ای اصلاح شده با نانولوله کربنی مورد ارزیابی قرار گرفت. روش آنالیتیکال شامل برهمکنش سم کزاز و آنتی¬بادی بر روی الکترود است که توسط اتصال آنتی¬بادی ثانویه کانجوگه شده با نانوذرات-طلا و پس از آن تقویت نقره دنبال گردید. تغییر ولتامتری-چرخه ای و تغییرات سیگنال طلا نسبت به نقره بر اساس تغییرات یون (Ag⁺¹) بر روی سطح الکترود بررسی شد. نتایج نشان داد که (E_p∆) از 24/0 ولت پیش از واکنش تقویت نقره به 57/0 ولت پس از آن افزایش یافت. همچنین، پس از تقویت نقره، جریان به میزان چشم گیری افزایش یافت و نمودار جریان در E^c_p به سمت پتانسیل های مثبت و در E^a_p به سمت پتانسیل های منفی انتقال یافت. در مجموع این روش باعث افزایش حساسیت شناسایی شده و می تواند به راحتی برای شناسایی سایر مولکول های زیستی استفاده شود.

تاثیر پپتید آنتاگونیست VEGFB بر میزان بیان miR-210 در سرطان پستان مدل موشی

سهیلا طالش ساسانی

سرطان پستان چهارمین سرطان شایع در سراسر جهان است و زمانی اتفاق می افتد که سلول های پستان به طور غیر قابل کنترلی تقسیم شوند و تومور تشکیل بدهند. رگ زایی یکی از عوامل مهم در رشد و حفظ هموستاز سلول در شرایط طبیعی و پاتولوژیک است و VEGFs از مهم ترین عوامل موثر در رگ زایی هستند. miR-210 از طریق ارتباط با VEGF در رگ زایی نقش مهمی ایفا می کند. در این مقاله تغییرات بیان miR-210 در پاسخ به پپتید ضد رگ زایی آنتاگونیست VEGFB (موسوم به VEGB1) در موش های ماده نژاد BALB/c، دارای تومور پستان القاء شده با رده سلولی 4T1 مطالعهشد. گروه تحت درمان مقادیر 1mg.kg^-1 و 10mg.kg^-1 از پپتید و گروه کنترل، PBS را به طریق درون صفاقی (ip) به مدت دو هفته دریافت کردند. چهارده روز پس از تیمار، بافت پستانی از هر دو گروه حیوانات جداسازی و میزان بیان miR-210 بررسی شد. تحلیل آماری نتایج با استفاده از One Way ANOVA بیانگر وجود اختلاف معنا دار در میزان بیان miR-210 میان گروه های تیمارشده با مقادیر مختلف VEGB1 بود. همچنین بیان این ژن میان گروه های تیمار شده با پپتید با نمونه های شاهد تفاوت معنی دار داشت ( p<0.05 ). در موش های تیمار شده با یک میلی گرم بر کیلوگرم از VEGB1 میزان بیان miR-210، 42 درصد کاهش بیان داشت، اما کاهش 90 درصدی بیان miR-210 در موش های تیمار شده با 10میلی گرم بر کیلوگرم VEGB1 مشاهده گردید که نشان دهنده عملکرد مهاری پپتید آنتاگونیست VEGB1 در مقادیر مختلف است.

سنجش اثر آنتی‌اکسیدانی و ضد‌سرطانی اسطوخودوس و بادرنجبویه بر روی رده سلولی سرطان‌های پستان، رحم و تخمدان

پریچهر حناچی

بشر از دیر باز به گیاهان علاوه بر دید خوراکی با بینش درمانی نیز نگریسته است. گیاهان منبع غنی از ترکیبات آنتی اکسیدانی و فنولی هستند. اسطوخودوس و بادرنجبویه از گیاهان دارویی هستند که غنی از ترکیبات آنتی اکسیدانت هستند. هدف از این مطالعه، مقایسه میزان ترکیبات آنتی اکسیدانی عصاره های دو گیاه اسطوخودوس و بادرنجبویه و بررسی اثر آن ها بر روی رده سلولی سرطان های پستان، رحم و تخمدان با استفاده از روش عصاره گیری و حلال مناسب است. از برگ خشک گیاهان عصاره های متانولی، آبی، اتانولی تهیه گردید و سنجش فعالیت آنتی اکسیدانی با روش DPPH و FRAP صورت گرفت و در نهایت اثر ضد سرطانی عصاره ها بر روی رده های سلول سرطانی پستان، رحم و تخمدان با روش MTT سنجیده شد. مقایسه نتایج سنجش آنتی اکسیدان کل نشان داد بیشترین میزان مربوط به عصاره اتانولی لئوفلیزه بادرنجبویه و عصاره متانولی لیوفلیزه اسطوخودوس است. میزان IC₅₀ عصاره اتانولی بادرنجبویه برابر 0/028 میلی گرم بر میلی لیتر بر رده سلولی OVCAR-3 بوده که بهترین نتیجه را نسبت به سایر حلال ها و سایر رده های سلولی داشته و در رده سلول های MCF-7 نیز عصاره اتانولی اسطوخودوس با میزان IC₅₀ برابر 2/07 میلی گرم بر میلی لیتر بهترین نتیجه را داشت. در رده سلولی HeLa نیز عصاره متانولی اسطوخودوس با IC₅₀ برابر 7/36 میلی گرم بر میلی لیتر بهتر از دو حلال دیگر بود. در این پژوهش برای اولین بار تاثیر عصاره های مختلف بادرنجبویه و اسطوخودوس بر روی رده سلول های سرطان پستان (MCF-7)، تخمدان (OVCAR-3) و دهانه رحم (HeLa) سنجیده شد و نتایج نشان دادکه عصاره اتانولی و متانولی حاصله از این گیاهان دارای خاصیت کشندگی بیشتری بر روی رده سلول های سرطانی است.

اثر اگزوزوم‌های مشتق از سلول‌های سرطانی اپیتلیالی تخمدان انسانی بر ترشح هورمون‌های AMH و Inhibin سلول‌های گرانولوزا

جواد بهارآرا

اگزوزوم از انواع مختلف سلول ها ترشح می شود و به عنوان بسته های زیستی شناخته می شوند. اگزوزوم ها در ارتباطات بین سلولی و همچنین در ایجاد و پیشرفت بیماری های مختلف از جمله سرطان نقش مهمی دارند. هورمون های Inhibin و آنتی مولرین هورمون (AMH) از نشانگرهای تومور سلول گرانولوزا (GCT) است. در این مطالعه تجربي آزمايشگاهي اثر اگزوزوم هاي مشتق از سلول های سرطان تخمدان انساني بر ترشح هورمون Inhibin B و AMH از سلول های گرانولوزا بررسي شد. ابتدا سلول های رده A2780 سرطان تخمدان کشت داده شدند سپس مایع رویی جهت استخراج اگزوزوم ها توسط اولتراسانتریفیوژ جمع آوری و با استفاده از روش DLS و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) بررسی شدند. همچنين سلول های گرانولوزا از تخمدان موش ماده نابالغ نژاد Balb/C استخراج و کشت داده شد و سپس توسط غلظت μg/ml 25 از اگزوزوم هاي استخراج شده سلول هاي سرطان تخمدان تیمار شد و مقدار هورمون های Inhibin B و AMH اندازه گیری شد. مقدار هورمون های Inhibin B و AMH در سلول های تیمار شده در مقايسه با شاهد افزایش معني دار نشان داد 05/0P<. از آنجا که در این مطالعه اگزوزوم های استخراج شده از سلول های سرطانی تخمدان باعث افزایش معنی دار هورمون های Inhibin B و AMH شده است به نظر می رسد که در ایجاد تومور سلول گرانولوزا موثر می باشند و لذا ضرورت مطالعات کلینیکی کاملا محسوس و پیشنهاد می شود.

شیوع و شدت انگل‌های خونی کوکسیدیایی در سه گونه از مارمولک‌های استان مرکزی، ایران

حسین جوان بخت

انگل های کوکسیدیایی (Apicomplexa: Coccidia) تقریبا از تمام گروه های مهره داران گزارش شده است. این انگل ها ممکن است باعث اثرات اکولوژیکی و پاتولوژیکی شدیدی بر روی میزبان شوند. انگل های خونی جنس های شلاکیا و لانکستره لا، چرخه کامل زندگی خود را در میزبان خزنده طی می کنند و سپس یک مرحله خاموش را در بافت میزبان خونخوار (عموما هیره یا پشه) باقی می مانند تا توسط میزبان خزنده بعدی بلعیده شوند. به هرحال شیوع و شدت این انگل ها در بیشتر نواحی پراکنش آن به میزان کمی شناخته شده است. با این هدف، برای اولین بار شیوع و شدت این انگل ها را در سه گونه از مارمولک های استان مرکزی ایران شامل Trapelus lessonae ، Ophisops elegans و Eremias monticola مورد بررسی قرار گرفت. نمونه های خون از سیاهرگ دمی 51 مارمولک بوسیله سرنگ انسولین جمع آوری شد. اسمیرهای خونی خشک شد، پس از تثبیت نمونه ها در الکل متانول، به وسیله محلول گیمسا رنگ آمیزی و سپس با میکروسکوپ نوری و با عدسی 100 مورد بررسی قرار گرفت. آلودگی به انگل های هموکوکسیدیایی خانواده لانکستره لیدا در خون 41 درصد از 51 نمونه مارمولک آزمایش شده مشاهده شد. میانگین شدت آلودگی در سه گونه بین 0/05–0/03 درصد متغیر بود. این بررسی شیوع و شدت نسبتا بالای این انگل های خونی را در مارمولک های نواحی مرکزی ایران نشان داد. این نتایج پیش بینی می کند که میزبان های مناسب برای انتقال این انگل در این نواحی پراکنش دارند. بنابراین توصیه می شود در تحقیقات آینده از مارکرهای ژنتیکی جهت شناسایی دقیق تر انگل ها استفاده شود.

بررسی دوشکلی جنسی در نسبت طول انگشتان دوم تا چهارم در سوسمار لاسرتید انگشت شانه‌ای در جنوب ایران

نسترن حیدری

نسبت طول انگشتان طی دوران تکوین جنینی سازماندهی شده و ممکن است با قرار گرفتن در معرض هورمون های استروئیدی جنسی درجات مختلفی از دو شکلی جنسی بین افراد نر و ماده در گروه های مختلف جانوری نشان بدهند. بین تمامی انگشتان یک فرد، نسبت بین انگشتان دوم به چهارم (2D:4D) بیشترین اهمیت را داراست. در این مطالعه، نسبت طول انگشتان دوم تا چهارم در هر دو سمت راست و چپ بدن در اندام‎های جلویی (دست ها) و عقبی (پاها) بدن در 44 نمونه (شامل 20 نر و 24 ماده) از مارمولک های گونه blanfordiAcanthodactylus جهت تعیین وجود دو شکلی جنسی در نسبت بین انگشتان نمونه ها مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه همچنین دو شکلی جنسی نمونه ها از لحاظ دیگر صفات مورفولوژیک (23 صفت متریک و مریستیک) مورد بررسی قرار گرفتند. دو شکلی جنسی در پنج صفت مورفولوژیک متریک و مریستیک مشاهده شد. اما از لحاظ نسبت اندازه انگشتان دست و پا، دو شکلی جنسی در اندازه طول انگشتان صرفاً در 2D:4D در سمت راست بدن در هر دوی اندام های حرکتی جلویی و عقبی مشاهده گردید. به طوری که، اندازه این صفت در نرها بیشتر از ماده ها بوده و این اختلاف نیز از لحاظ آماری معنی دار بود (P≤0.05).

تبارزایی مولکولی و آرایه‌شناسی گونه‌های بخشه Stenocephalae از سرده Cousinia (تیره کاسنیان) در شمال‌شرقی ایران

شاهرخ کاظم پور اوصالو

تبار زایی و تنوع ریختی گونه های Cousinia hypopolia، C. decipiens، C. esfandiarii، C. renominota، C. stahliana و C. daryoushiana از بخشه Stenocephalae از سرده Cousinia که در مناطق شمال شرقی ایران پراکنش دارند، مورد بررسی قرار گرفتند. توالی های هسته ای ETS , ITS و کلروپلاستی rpl32-trnL^(UAG) برای 12 گونه (17 نمونه) تولید شد. روابط تبار زایشی بین گونه ای با استفاده از روش استنباط بیزی و روش بیشینه درست نمایی بازسازی شد. همچنین نمونه ها از لحاظ صفات ریخت شناسی مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه جدایی این گونه ها توسط نتایج حاصل از داده های مولکولی (داده های ترکیبی هسته ای ETS ,ITS و کلروپلاستی rpl32-trnL^(UAG)) علی رغم دارا بودن صفات ریختی و توزیع جغرافیایی بسیار مشابه تأیید شد. بر اساس مطالعه حاضر گونه های ذکر شده، بر اساس صفات ریختی و نتایج حاصل از داده های مولکولی از یکدیگر جدا می شوند. کلید شناسایی و شرح گونه ها ارائه می شود. این نتایج با مطالعات قبلی ریخت شناسی، گرده شناسی و تشریحی هم خوانی قابل توجهی نداشت.

بررسی فلور منطقه گلستانکوه در استان اصفهان، ایران

آزاده اخوان روفیگر

منطقه گلستانکوه با مساحت تقریبی 130 هزار هکتار، در استان اصفهان واقع شده است. مطالعه حاضر با هدف شناسایی فلور این منطقه انجام شد. در مجموع، 620 آرایه متعلق به 303 سرده و 61 تیره شناسایی گردید. کاسنیان با 104 گونه بزرگ ترین تیره گیاهی منطقه بود و بعد از آن تیره‎های باقلائیان، نعنائیان و کلمیان به ترتیب با 63، 60 و 59 گونه رتبه های بعدی را کسب کردند. سرده گون نیز با 33 گونه بزرگ ترین سرده است. فراوان ترین شکل زیستی در منطقه همی‎کریپتوفیت‎ها با 41 درصد و تروفیت‎ها با 34 درصد هستند، از نظر پراکندگی جغرافیایی، 48 درصد (300 گونه)، به ناحیه ایرانو-تورانی تعلّق دارند. همچنین از بین گیاهان شناسایی شده در منطقه، تعداد 130 گونه (21 درصد) انحصاری ایران محسوب می شوند. با توجه به تنوع گونه ای بالا در منطقه گلستانکوه، استفاده از راهکارهای مناسب برای حفاظت از آن ها بسیار ضروری به نظر می رسد.