چکیده: (12418 مشاهده)
در این پژوهش پدیده فرار آب از تکیهگاه چپ سد مارون بررسی شده است. سد مذکور که با ارتفاع 170 متر بر روی رودخانه مارون در شمال بهبهان احداث شده و با تنظیم آب رودخانه ضمن تولید برق و کنترل سیلاب، آب مورد نیاز کشاورزی را نیز تامین میکند. محل سد در کوههای زاگرس و در تنگ تکاب دارد. در این ناحیه سری پیوستهای از سنگ آهکهای کارستی، مارن، شیل و ژیپس بهصورت چین خورده و گسل خورده از سن کرتاسه تا پلیئوسن موجودند. عمدهٔ حفاریهای زیرزمینی از جمله تونلهای انحراف 1و 2 در تکیهگاه چپ سد صورت گرقته است. قبل از آبگیری دریاچه، پوشش بتنی در قسمت وسط تونل انحراف 2 ایجاد شد ولی بخش بالا دست تونل بدون پوشش باقی ماند. با آبگیری دریاچه سد، کانالهای کارستی موجود درسازند آسماری در تکیهگاه چپ که تونل انحراف 2 را قطع میکنند فعال شده و فرار آب اتفاق افتاد. کل تراوش از تکیهگاه چپ سد به 10 مترمکعب در ثانیه رسید. بر اساس بررسیهای زمینشناسی مهندسی تفصیلی اقدامات علاجبخش انجام و فرار آب کنترل شد. در این پژوهش به منظور ارزیابی وضعیت تراوش و شرایط کارستی شدن آزمایشهای انحلالپذیری، XRD و XRF انجام شد. نتایج حاصله نشان میدهد که نقش هیدروژئولوژیکی درزههای اصلی عمود بر ساختمان زمینشناسی محل، نوع مواد پرکننده درزهها و ترک های بین لایهای در توسعه کارست و افزایش تراوش چشمگیر است. بنا بر این در مدت بهرهبرداری از سد بهعلت واگرایی مواد پرکننده درزهها وگسترش دهانه ناپیوستگیها افزایش میزان تراوش از تکیهگاه چپ محتمل است
پذیرش: 1395/7/14 | انتشار: 1395/7/14