دوره 26، شماره 80 - ( 1-1405 )
جلد 26 شماره 80 صفحات 0دوره0فصل__Se |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
nazaryan Y, haghzad A, ebrahimi L, abozorgmehr51 K. (2026). Analysis of urban resilience against earthquakes with emphasis Land use planning (Case study: Tabriz metropolis). jgs. 26(80),
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3832-fa.html
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3832-fa.html
نظریان یاسر، حق زاد آمنه، ابراهیمی لیلا، بزرگمهر کیا.(1405). تحلیل تاب آوری شهری در مقابل زلزله با تاکید بر برنامه ریزی کاربری اراضی؛ مطالعه موردی کلانشهر تبریز تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 26 (80)
یاسر نظریان1 
، آمنه حق زاد*2 ، لیلا ابراهیمی1 ، کیا بزرگمهر1
، آمنه حق زاد*2 ، لیلا ابراهیمی1 ، کیا بزرگمهر1
1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، دانشگاه آزاد چالوس- گروه جغرافیا
2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، دانشگاه آزاد چالوس- گروه جغرافیا ،Ameneh_haghzad@yahoo.com
2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، دانشگاه آزاد چالوس- گروه جغرافیا ،
چکیده: (11457 مشاهده)
آسیب پذیری نتیجه گریزناپذیر مخاطرات و بحران هایی است که جوامع را با درجات مختلف تهدید میکند. یکی از اساسیترین این مخطرات تهدیدآمیز، زلزله میباشد. رویکرد اخیر برنامه های مقابله با سوانح، افزایش تاب آوری جوامع میباشد که ابعاد مختلفی دارد. یکی از آنها بعد کالبدی تابآوری شهری است که با مولفه های برنامه ریزی کاربری اراضی پیوند میخورد. در این پژوهش با هدف تحلیل معیارهای کاربری اراضی موثر بر تاب آوری شهر تبریز با استفاده از روش AHP فازی به تحقیق پرداخته شده است. بر اساس نتایج حاصل از مطالعه مبانی، 13 معیار تاثیرگذار شناسایی و مبنای عمل قرار گرفته است. داده های مورد نیاز از نقشه ها و اطلاعات مکانی طرح های شهری و به ویژه طرح تفصیلی شهر تبریز استخراج و مورد استفاده قرار گرفت. سپس با استفاده از نرم افزار ARC Map10.3.1 به تحلیل هر یک از معیارها پرداخته شده و هر یک از معیارها در قالب نقشه فازی ارائه شده است. برای رسیدن به نقشه نهایی تاب آوری از عملگرهای فازی جمع، ضرب و گاما استفاده شده است که با توجه به دقت بالای عملگر گاما، نتایج آن به عنوان خروجی نهایی درنظر گرفته شده است. نتایج نشان میدهد، که در محدود شهر تبریز، 2 درصد دارای تاب آوری خیلی کم، 40.8 درصد، تاب آوری کم، 15.3 درصد تاب آوری متوسط، 23.5درصد تاب آوری زیاد و 7.2درصد تاب آوری خیلی زیاد – بر مبنای معیارهای مورد استفاده- میباشد. مناطق با تاب آوری کم عموما در شمال شهر تبریز قرار گرفته و منطبق بر بافت اسکان غیررسمی و بافت فرسوده شهر است که منطبق بر خط گسل شمال تبریز بوده و ریزدانگی و نفوذ پذیری پایین از دیگر اختصاصات این مناطق است. به دلیل تراکم بالای جمعیتی در این مناطق لازم است سریعا برنامههای لازم برای ارتقای کیفیت معیارهای تابآور سازی کالبدی شهر، اتخاذ گردد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
جغرافیا و برنامه ریزی شهری
فهرست منابع
1. احدنژاد، محسن؛ محمدی ترکمانی،حجت؛ خوش روی، قهرمان(1394). مدلسازی آسیب پذیری اجتماعی شهرها در برابر زلزله با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی و نرام افزارGIS. فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای. 1(2):32-1.
2. پورمحمدی، محمدرضا؛ یوسفی شهیر، هانیه؛ حسین زاده دلیر، کریم(1397). ارزیابی تاب آوری کاربری های حیاتی کلان شهر تبریز در برابر مخاطره طبیعی زلزله. پژوهش های جغرافیای برنامه ریزی شهری. 6(1): 55-74.
3. دادرسی سبزواری، ابولقاسم؛ خسروشاهی، محمد(1387). شناخت مناطق مستعد برای گسترش سیلاب به روش کاربرد مدل های مفهومی(راهکاری برای مهار بیابانزایی)، فصلنامه تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 15(2): 241-227.
4. زیاری، کرامت الله؛ اسدی، صالح، ربانی، طاها، مولائی، محمد(1392). ارزیابی ساختاری فضایی و تدوین راهبردهای توسعه شهری شهر جدید پردیس. پژوهش های جغرافیای انسانی. 45(4): 1-28.
5. شماعی، علی؛ میرزاده، حجت(1398). تحلیل فضایی تابآوری مناطق شهرتبریز در برابر زلزله. نشریه مخاطرات محیط طبیعی. 8(20): 245-266.
6. شهرداری تبریز(1392). اهم ضوابط و مقررات طرح تفصیلی تبریز.
7. صفاری، امیر؛ جان احمدی،مریم؛ رعیتی شوازی،منیره(1394).کاربرد مدل تلفیق AHP/Fuzzy در مکان یابی عرصه های مناسب پخش سیلاب جهت تغذیه مصنوعی. فصلنامه هیدروژئومورفوولوژی، 1(3):97-81.
8. فرزاد بهتاش، محمدرضا(1393). تبیین ابعاد اجتماعی تاب آوری شهری؛ مطالعه موردی: شهر تبریز. رساله دکتری تخصصی. گروه شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز.
9. فرزاد بهتاش، محمدرضا؛ کی نژاد، محمدعلی؛ پیربابائی، محمدتقی؛ عسگری، علی(1392). ارزیابی و تحلیل ابعاد و مؤلفههای تابآوری کلانشهر تبریز. نشریه هنرهای زیبا. 18(3): 33-42.
10. فرید احمدی نیا، لادن(1396). مطالعه تطبیقی تاب آوری در سطح محلات قدیم و جدید کلانشهر تبریز؛ مطالعه موردی: محلات شتربان و ولیعصر. پایان نامه کارشناسی ارشد. گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز.
11. قنواتی، عزت الله؛ دلفانی گودرزی، فاطمه(1392). مکان یابی بهینه توسعه شهری با تاکید بر پارامترهای طبیعی با استفاده از مدل تلفیقی فازی/AHP(مطالعه موردی: شهرستان بروجرد). دو فصلنامه ژئومورفولوژی کاربردی ایران. 1(1):60-45.
12. مرکز آمار ایران(1395). نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن.
13. مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهری شهر تهران(1385). گزارش طرح جامع شهر تهران. تهران: وزارت راه و شهرسازی.
14. Allan, p., Bryant, M. (2010). The Critical role of Open Space in Earthquake Recovery: A Case study. NZSEE Conference, Victoria university of Wellington, Wellington New Zealand.
15. Asian Development Bank, (2016). REDUCING DISASTER RISK BY MANAGING URBAN LAND USE: Guidance Notes for Planners. From: https://www.adb.org/sites/default/files/publication/185415/disaster-risk-urban-land.pdf
16. Berke. Ph, Smith. G, (2006). Hazard Mitigation, Planning, and Disaster Resiliency: Challenges and Strategic Choices for the 21st Century, In Sustainable Development and Disaster Resiliency, The Netherlands: IOS Press, Amersterdam.
17. Bonham-Carter, G. F. (1991). Geographic Information System for Geoscientists: Modeling with GIS, Pergamon, Ontario, 300p.
18. CARPENTER, S. R., ARROW, K. J., BARRETT, S., BIGGS, R., BROCK, W. A., CRÉPIN, A.-S., ENGSTRÖM, G., FOLKE, C., HUGHES, T. P. & KAUTSKY, N. (2012). General resilience to cope with extreme events. Sustainability, 4: 3248-3259. Retrieved from: http://www.mdpi.com/20711050/4/12/3248/htm [DOI:10.3390/su4123248]
19. Colten, C.E. et al. (2008), Community resilience: lessons from New Orleans and Hurricane Katrina, CARRI Research Report 3, Community and Regional Resilience Initiative, 1-5.
20. Cutter, S. L., Barnes, L., Berry, M., Evans, E., Tate, E. and Webb, J. (2008). A place-based model for understanding community resilience to natural disasters. Global Environmental Change,18 (4): 598-606. [DOI:10.1016/j.gloenvcha.2008.07.013]
21. Cutter, S. L., Christopher, G., Burton, & Christopher, T. E. (2010). Disaster Resilience Indicators for Benchmarking Baseline Conditions. Journal of Homeland Security and Emergency Management, 7 (1): 1-22. [DOI:10.2202/1547-7355.1732]
22. Fiksel, J. (2006). Sustainability and resilience: Toward a systems approach. Sustain. Sci. Pract. Policy, (2): 14-21. [DOI:10.1080/15487733.2006.11907980]
23. Ghayoumian, J., Mohseni Saravi, M., Feiznia, S., Nouri, B. and Malekian, A. (2007). Application of GIS techniques to determine areas most suitable for artificial groundwater recharge in a coastal aquifer in southern Iran. Journal of Asian Earth Sciences, 30(2): 364-374. [DOI:10.1016/j.jseaes.2006.11.002]
24. Godschalk, D. (2003). Urban Hazard Mitigation: Creating Resilient Cities. Natural Hazard. ASCE,4(3):136-143. [DOI:10.1061/(ASCE)1527-6988(2003)4:3(136)]
25. Holling, C.S. (1973). Resilience and stability of ecological systems. Annu. Rev. Ecol. Syst, 4: 1-123. [DOI:10.1146/annurev.es.04.110173.000245]
26. Jha, K., Miner, W. Geddes, S. (2012). Building urban resilience: principles, tools, and practice, The world Bank. [DOI:10.1596/978-0-8213-8865-5]
27. Krawinkler, H. (2011). Challenges in improving earthquake resilience through performance based earthquake engineering. In Proceedings of the Bled4-2011 International Workshop on Performance-Based Seismic Engineering Vision for an Earthquake Resilient Society, Bled, Slovenia, 24-27.
28. Maguire, B. & P. C. Hagen (2007). Disasters and communities: understanding social resilience. The Australian Journal of Emergency Management, 22: 16-20. [DOI:10.1111/j.1467-7717.2007.00339.x] [PMID]
29. Malczewski, J. (1999). GIS and Multi criteria Decision Analysis, New York, John Wiley & Sons Incorporated.
30. Meerow, S., Newell, J. & Stults, M. (2016). Defining urban resilience: A review. Landscape and Urban Planning, 147: 38-49. [DOI:10.1016/j.landurbplan.2015.11.011]
31. Norris, F. H. et al. (2003). Community resilience as a metaphor, theory, set of capacities, and strategy for disaster readiness. American Journal of Bruneau, M. et al. (2003). Resilience: An Integrated Approach, Charles C. Thomas, spring field, IL
32. ORMAN, W. (2012). Adapting to change: the role of community resilience. Young Foundation. Retrieved from: http:// youngfoundation.org/ wp- content/uploads/2012/10/Adapting-to ChangeOctober-2012.pdf
33. Retrieved from: http://www. sciencedirect.com/science/article/pii/S0264275113000048
34. Reyes, ML. (2007). Risk- sensitive land use planning: Integrating Disaster Risk Reduction in the Practice and process of land use planning. university of the Philippines.
35. Ritchie, H.; Roser, M. (2019). Natural Disasters. Available online: https://ourworldindata.org/natural-disasters (accessed on 16 August 2019).
36. STUMPP, E.-M. (2013). New in town? On resilience and "Resilient Cities". Cities, 32: 164-166. [DOI:10.1016/j.cities.2013.01.003]
37. Thurston, R.H. (1871). On the strength, elasticity, ductility and resilience of materials of machine construction. J. Frankl. Inst. 97, 344-356. [DOI:10.1016/0016-0032(74)90403-7]
38. UNISDR (United nation international strategy for disaster risk reduction). (2005). Hyogo framework for2005-2015: Building the resilience of nations and communities to disasters. http://www.unisdr.org/wcdr/intergover/official-doc/L-docs/ Hyogo framework for-action-english.pdf. Accessed on 22 June 2005.
39. Wallemacq, P.; Below, R.; McLean, D. (2019). UNISDR and CRED report: Economic losses, poverty & disasters (1998-2017). EMDAT, The International Disaster Database. Available online: https://www.unisdr.org/files/61119_credeconomiclosses.pdf (accessed on 16 August2019).
40. Zhou, H. Wang, J. Wan, J. Jia, H. (2009). Resilience to natural hazards: A geographic perspective, Nat Hazards, DOI:10.1007/s11069- 009- 9407-y. [DOI:10.1007/s11069-009-9407-y]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)