مقالات آماده انتشار(موقت)
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشگاه خوارزمی ، parisa.ghorbanisepehr98@gmail.com
2- دانشگاه خوارزمی،
2- دانشگاه خوارزمی،
چکیده: (75 مشاهده)
تهدیدات فرامنطقهای به مجموعه اقدامات یا فشارهای نظامی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی گفته میشود که از سوی کشورها یا ائتلافهای خارج از یک منطقه جغرافیایی مشخص علیه منافع و امنیت یک کشور اعمال میگردد. این تهدیدات معمولاً با بهرهگیری از فاصله جغرافیایی، ابزارهای مدرن جنگ، تحریمهای همهجانبه و ایجاد نفوذ در کشورهای همسایه، به دنبال تضعیف ثبات و محدود کردن قدرت منطقهای هدف هستند. این پژوهش با رویکرد آیندهپژوهی انجام شده است تا ضمن واکاوی ساختار سیستمی این تهدیدات، محتملترین سناریوی پیش رو ترسیم گردد. روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته (کمی-کیفی) است. بدین منظور، شاخصهای اولیه از طریق مصاحبه چندمرحلهای با پنل نخبگانی 15 نفر استخراج و با روش دلفی غربالسازی شدند. در مرحله بعد، پرسشنامه تحلیل اثرات متقاطع در اختیار 15 کارشناس و متخصص قرار گرفت و دادهها با نرمافزار MICMAC مورد تحلیل ساختاری قرار گرفتند. پراکنش متغیرها در صفحه تأثیرگذاری-تأثیرپذیری نشاندهنده ناپایداری سیستم تهدیدات فرامنطقهای ایران است. از میان 49 متغیر بررسیشده در پنج بعد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، دفاعی-امنیتی و طبیعی-زیستمحیطی، سه متغیر ائتلافسازیهای جدید منطقهای در محیط پیرامونی کشور با حضور قدرتهای جهانی(P3)، فشار به کشورهای طرف قرارداد با ایران به منظور قطع همکاری (P7) و ائتلافسازیهای سیاسی جدید فرامنطقهای علیه مواضع سیاسی ایران (P1) به عنوان کلیدیترین پیشرانها متغیرهای دووجهی ریسک/هدف شناسایی شدند. همچنین متغیر مشغول ساختن ذهن مدیران نظام به مسائل داخلی (P8) در رتبه اول تأثیرگذاری مستقیم قرار گرفت. نتایج پژوهش گویا یآن است که آینده تهدیدات فرامنطقهای ایران در قالب سناریوی «محاصره هوشمند» قابل ترسیم است؛ سناریویی که طی آن قدرتهای فرامنطقهای با ائتلافسازی منطقهای و فرامنطقهای و قطع پیوندهای قراردادی ایران با جهان، کشور را بدون جنگ نظامی تمامعیار، به سمت انفعال راهبردی و کاهش قدرت مانور سوق میدهند. تغییر پارادایم تهدیدات از ماهیت صرفاً نظامی به تهدیدات سیاسی، شناختی و هوشمند، مهمترین ویژگی آینده این تهدیدات است.
نوع مطالعه: كاربردي |
موضوع مقاله:
جغرافیای سیاسی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |