[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 8، شماره 21 - ( 7-1400 ) ::
جلد 8 شماره 21 صفحات 117-95 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی میزان کارآمدی نظریه گفتمانی فوکو در مطالعات شرق‌شناسی با مطالعه رویکرد مستشرقان همعصر در بازنمایی ایران
اعظم رضایی1، کامران احمد گلی*1
1- دانشگاه خوارزمی
چکیده:   (103 مشاهده)
طبق منطق گفتمانی فوکو، انسان در شکل­گیری گفتمان نقش آغازکننده ندارد و مخیر و صاحب اراده محسوب نمی­شود، بلکه سوژه­ای است که هویت، شغل و جایگاهش در جامعه به‌دست گفتمان‌های گوناگون و روابط قدرت و ضوابط آن گفتمان­ها شکل می‌گیرد و تعیین می‌شود. از نگاه ادوارد سعید، «شرق­شناسی» گفتمانی است که در آن شرق‌شناسان، طبق ضوابط و روابط قدرت موجود در این گفتمان و همسو با مقاصد سلطه­جویانه آن، تصویری سطحی، کلیشه­ای و انحرافی از خاورزمین ارائه می­دهند. ادوارد براون و جورج کرزن دو ایران­شناس همعصر بودند که در بسیاری از جنبه­های زندگی با هم نقاط اشتراک داشتند؛ ازاین‌رو، هردو باید تحت‌تأثیر گفتمان امپریالیستی حاکم در دوره ویکتوریا در خدمت این گفتمان و در راستای اهداف استعماری آن قلم می‎زدند. اما این انتظار درباره براون برآورده نمی­شود. او درست در نقطه مقابل کرزن قرار دارد و از سیاست­های ددمنشانه افرادی چون کرزن انتقاد می­کند. وجود شرق‌شناسان نادری چون براون، که در دل گفتمان حاکم زندگی می­کردند، ولی تحت‌تأثیر آن قرار نگرفتند و حتی به مقابله با آن برخاستند، تعریف شرق‌شناسی را، به‌مثابه پدیده­ای صرفاً گفتمانی، با چالش جدی مواجه می­کند. در این مقاله، سعی شده است با ارائه زندگی­نامه این‌دو مستشرق و عواملی که باعث شد آنها در سفرنامه­ها و دیگر نوشته­هایشان دو رویکرد کاملاً متفاوت درباب ایران در پیش بگیرند، تکیه ادوارد سعید بر منطق گفتمانی فوکو و میزان کارآمدی آن در تعریف و تحلیل شاخه مطالعاتی شرق­شناسی بررسی می‌شود. این بررسی نشان می­دهد که نمی­توان فعالیت­ها و نوشته­های مستشرقانی چون براون را، که با انسان‌دوستی و خیرخواهی از حقوق ملت ایران دفاع کردند، براساس نظریه گفتمان فوکو، که متعلق به سنت ضدانسان­گرایانه نیچه است، تحلیل کرد.
 
واژه‌های کلیدی: سعید، شرق‌شناسی، فوکو، گفتمان، کرزن، براون، زندگی­نامه، سفرنامه، بازنمایی، ایران
متن کامل [PDF 5390 kb]   (28 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. شرت، ایون (1387) فلسفه علوم اجتماعی قاره‌ای. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نی.
2. ضیمران، محمد (1378) میشل فوکو: دانش و قدرت. تهران: هرمس.
3. Ahmad, Aijaz (2000) In Theory: Classes, Nations, Literatures. London & NY: Verso.
4. Amanat, Abbas (2006) "Introduction: Edward Browne and the Persian Revolution of 1905-1909." The Persian revolution of 1905-1909. E. G. Browne, Ed. Abbas Amanat. Washington, DC.
5. Amanat, Abbas (2003) "Hajji Baba of Ispahan." Encyclopædia Iranica. Ed. Ehsan Yar-Shater. Vol. XI. London: Routledge & Kegan Paul, 561-568. Retrieved from: http://www.iranicaonline.org/articles/hajji-baba-of-ispahan.
6. Andreeva, Elena (2007) Russia and Iran in the Great Game: Travelogues and Orientalism. London & NY: Routledge. [DOI:10.4324/9780203962206]
7. Bonakdarian, Mansour (2006) Britain and the Iranian Constitutional Revolution of 1906-1911, Foreign Policy, Imperialism, and Dissent, New York: Syracuse University Press.
8. Browne, Edward Granville (1893) A Year amongst the Persians. London: Adam & Charles Black.
9. Browne, Edward Granville (1918) "Hope for Persia: The New British Policy". 26 Jan. 1918. Manchester Guardian.
10. Browne, Edward Granville (1895) "Introduction," The Adventures of Hajji Baba of Ispahan. James Morier. Vol. 1. London: Frank Cass & Co. Ltd.
11. Curzon, G. N. (1895) "Introduction," Adventures of Haji Baba of Isfahn. James Morier. London & NY: Macmillan and Co.
12. Curzon, G. N. (1892) Persia and the Persian Question, London: Longmans, Green and Company.
13. Foucault, Michel (2002) The Order of Things: An Archaeology of the Human Sciences.London and New York: Routledge.
14. Irwin, Robert (2006) For Lust of Knowing: The Orientalists and Their Enemies, London: Allen Lane.
15. Lechte, John (1994) Fifty Key Contemporary Thinkers from Structuralism to Postmodernity. London and New York: Routledge.
16. McHoul, Alec and Wendy Grace (1993) A Foucault Primer: Discourse, Power and the Subject. London and New York: Routledge.
17. Mosley, Leonard (March 16, 2019) "Lord Curzon." Encyclopedia Britannica. Encyclopedia Britannica inc. Retrieved from: https://www.britannica.com/biography/Lord-Curzon.
18. Nash, Geoffrey P. (2005) "Revisiting Pro-Muslim British Orientalists." ISIM Review 16. P. 47.
19. Olson, William (1980) "The Genesis of the Anglo-Persian Agreement of 1919." Towards a Modern Iran: Studies in Thought, Politics, and Society. Eds. E. Kedourie and S. G. Haim. London: Frank Cass.
20. Ross, Christopher N. B. (2009) "Lord Curzon and E. G. Browne Confront the Persian Question." The Historical Journal 52 (2), UK: Cambridge University Press, 385-418. [DOI:10.1017/S0018246X09007511]
21. Said, Edward. W. (1978) Orientalism. London: Penguin.
22. Wright, Denis. (2004) "Great Britain VII. British Travelers to Persia." Encyclopædia Iranica. Ed. Ehsan Yar-Shater. Vol. XI. London: Routledge & Kegan Paul, 246-252.
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Rezaei A, Ahmadgoli K. Investigating the extent of the applicability of Foucault’s “discourse” theory in orientalism, relying on different approaches of contemporaneous orientalists, Curzon and Brown, in their representations of Iran. jls. 2021; 8 (21) :95-117
URL: http://jls.khu.ac.ir/article-1-1969-fa.html

رضایی اعظم، احمد گلی کامران. بررسی میزان کارآمدی نظریه گفتمانی فوکو در مطالعات شرق‌شناسی با مطالعه رویکرد مستشرقان همعصر در بازنمایی ایران. مطالعات و تحقیقات ادبی. 1400; 8 (21) :117-95

URL: http://jls.khu.ac.ir/article-1-1969-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 8، شماره 21 - ( 7-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله مطالعات و تحقيقات ادبی Literary Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4362